إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

نشست بررسی دستاوردهای مدیریتی دفاع مقدس(بخش پایانی)

1394/6/8

وجوه نرم‌افزاری ما را به موفقیت در جنگ رساند

نشست بررسی دستاوردهای مدیریتی دفاع مقدس(بخش پایانی)

سبب: حسن عابد جعفری وزیر بازرگانی دوران دفاع مقدس نیز با حضور در نشست بررسی دستاوردهای مدیریتی  دفاع مقدسعنوان کرد: بحث های خوبی مطرح شد و مطلع خوبی نیز ایجاد شد از این حیث که بتوانیم از تجربه های دوران جنگ و انق الب در مدیریت امروز استفاده کنیم تا بتوانیم شتاب انقلابو جنگ را در رویارویی با مشکلات پیش رو که واضح و مبرهن است استفاده کنیم.وی با بیان این که برای استفاده از تجربیات دوران دفاع مقدس در مدیریت امروز کشور باید دو پیش فرض را مد نظر داشت خاطرنشانکرد: با در نظر گرفتن این دو پیش فرض نوع ورود ما به مسئله مشخص می شود. پیش فرض اول این است که جنگ، پیچیده ترینفعالیت انسانی در طول تاریخ است زیرا در جنگ ها افراد همه پتانسیل های مادی و معنوی خود را به میدان می آورند. بنابراین جنگها به واسطه این حجم بالای فعالیت های انسانی عرصه شکل گیری ایده ها و دانش های تازه و جدید هستند. از این حیث خود ماهیتجنگ قابل مطالعه و بررسی است زیرا فی نفسه نواوری آور است.نمونه بارز آن جنگ جهانی اول و دوم به عنوان فراز بزرگی از تاریخ جنگاست که برخی از دستاوردهای ان را برخی از شکورها مصادره کردند که در این بحث نمی گنجد اما اصل وقوع این جنگ بین این همهملت منجر به این شده است که هر ملت و دولتی که درگیر بوده اند هر چه را در توان داشته اند به میدان آورده اند بنابراین نوآوری هایاتفاق افتاده است.

دکتر عابد جعفری افزود: ماهیت جنگ رفتارهایی را می طلبد که با مدیریت های کلیشه ای در تضاد است. بنابراین جنگ مبداءشکستن کلیشه ها است. با این پیش فرض باید به این پرسش پاسخ داد که نوآور ی جنگ ما چه بوده است؟که بعدها در جنوب لبنان تکرار شده است.اگر بخواهیم بر روی مطالب کلیشه ای قبل از جنگ سخن بگوییم مطالبی را به دست نمی آوریم. وزیر بازرگانی دوران دفاع مقدس پیش فرض دوم را این گونه ارائه داد که: علم مدیریت ذاتا محافظه کار است بر خلاف علم رهبری که  ذاتا تغییر و تحول محور است. در جن گها نباید به دنبال مدیریت بود. خواهش بنده این است که لفظ مدیریت در مباحث اخذ تجربه از دوران دفاع برای اداره کشور در عصر حاضر با دقت بیشتری به کار رود. بنابراین باید لفظ رهبری را به کار برد زیرا جنگ دگرگون کننده است. وی ادامه داد: مدیریت امروز به جهت خاستگاهش پیوندی تنگاتنگ با فرهنگی که در آن به وجود آمده است دارد.باید در نظر داشت که سیر تاریخی مدیریت از سخت به نرم حرکت می کند. امروزه پیرامون معنویت در مدیریت بحث می کنند بنابراین نمی توان جنگ ما را تنها یک جنگ سخت افزاری در نظر گرفت. بدون شک جنگی که بجای این که منجر به آشوب و آسیب شود مایه مباهات است، وجه نرم افزاری قوی دارد و الزاما جنگ سخت افزاری نبوده است.تغییر و تحولات روحی رزمنده ها نسبت به آغاز جنگ به همین وجه نرم افزاری جنگ ما بر می گردد. باید پیش فرض ها را از ابدتا محکم کرد و سپس به بحث وارد شد. عابد جعفری خاطرنشان کرد: جنگ بی رابطه با انقلاب نبوده است. انق الب ما نیر انقلابی فرهنگی بوده است. در کانون هر انقلابی یک عارف نشسته است که عرفانش از وی سر ریز می کند و به جامعه تسری می یابد. نقش امام )ره( در انقلاب ما چنین نقشی بود.

نباید از نظر دور داشت که جنگ از دل انق الب بیرون آمده است و ماهیت انقلاب ما یک فرهنگ عارفانه بود.باید به سراغ ابعادی از رهبری در دفاع مقدس رفت که مزیت های مطلق ما در جنگ استخراج شود. وگرنه مدیریت در شقات مختلف که در دانشکده ها تدریس می شود باید به دنبال ابداعاتمان در این جنگ باشیم و نظریه پردازی اگر قرار است صورت گیرد در این موارد جدید است.

 

دکتر حسن نامی: تجربه مدیریتی دفاع مقدس چراغ راه آینده است

امیر سرتیپ دکتر حسن نامی جانشین رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس  نیز گفت: جنگ ساعت 11:45 دقیقه سال شهریور 1359 آغاز شد. به محظ این که صدام توپ را شلیک کرد عدنان خیر الله با هدف احترام به صدام گفت شما به سمت ایران حرکت کردید و صدام گفت تا یک ساعت دیگر کمر ایران شکسته می شود و ما روز سوم در اهواز و روز هفتم در تهران خواهیم بود. برآوردهای اطلاعاتی و عملیاتی دقیق شرق و غرب بیان می کرد که باید این اتفاق می افتاد. حتی سرلشکر رفیق مسئول میز اطلاعات و استخبارات عراق در مورد ایران در آن زمان کتابی را به نگارش در آورده است و در آن نکته جالبی را می گوید. او در این کتاب می نویسد: حتی متن سخنرانی صدام برای حضور در اهواز و نیز تهران از هفت روز پیش در اختیار بنده قرار گرفت. وی ادامه داد: بسیاری از متخصصین ما بسیاری از موضوعاتی را که در غرب اتفاق افتاده است را تحلیل می کنند این به ما کمکی نخواهد کرد. ما با استفاده از تجاربمان در گذشته و اطلاعات حال حاضرمان باید به آینده فکر کنیم. شاید جنگ کلاسیک که عراق 8 سال به ما تحمیل کرد آخرین جنگ کلاسیک در جهان باشد. روش ها، سبک و تجهیزات جنگ های آینده با گذشته بسیار متفاوت است و در صورتی که با رویکرد کنونی پیش رویم قطعا در آینده نیز غافلگیر می شویم. آمریکا تا سال 2010 خیزی را برای جهانی سازی برداشت که در آن سه هدف را دنبال می کرد. اول این که اقتصاد ملی را از دست دولت ها خارج کند. در این هدف 60 تا 65 درصد موفق بود. دومین هدفش این بود که قدرت را از دولت های مرکزی به اقوام منتقل کند. این مورد بر اساس نوشته های آریل شارون در کتابی به این عنوان صورت گرفت. دیدیم پس از جنگ عراق، آمریکا اقلیم را مورد هدف قرار داد. هدف سوم این بود که مرزها را کمرنگ کند، از دید بنده در این هدف موفق نبود. زیرا مرز پس از عهدنامه بسفاریو در 1648 از قلمرو به خط مرزی تبدیل شد.در سال 2010 دپارتمان مرز سازمان ملل تعریفی جدید ارائه داد که حوزه حاکمیتی کشورها را مشخص کرد. مفسران آمریکایی می گویند این امر در برابر جهانی سازی آمریکا قرار گرفت.

وی ادامه داد: امروزه فضای مجازی در ابعاد مختلف خود می تواند حاکمیت آمریکا را به کشورها تحمیل کند در صورتی که گروهی به گفتمان بین الملل اشراف داشته باشند می توانند حوزه خود را تحمیل کنند. دومین بحث سایت های مجازی است که قدرت ها ت الش می کنند که روزمره مردم در آن جاری کنند. الان باید منتظر باشیم تا دو سال دیگر آمریکا 18 خدمت به مردم ارائه دهد و این قابل کنترل نیست. یکی از ابعاد جهانی سازی در آمریکا این است که اطلاعات مردم جهان را با زبان اقوام ارائه کند، منطقه شوم آن نیز منطقه ما است.تا سال 2017 به این نوع اطلاعات هر شخصی که گیرنده دارد دسترسی دارد.لایه یونسفر تمامی اقدامات ایجاد سیل، زلزله، باد شدید و حتی انفجارهایی در حد انفجار هسته ای را در خود مستقر دارد و بشر تا بحال چند خاصیت آن را یافته است. پروژه جنگی آمریکا چیزی نیست جز تابش امواج الکترو مغناطیسی به این لایه. باید در مراکز علمی مدیریت دوران دفاع مقدس و مدیریتی که می تواند آینده را به ما نشان دهد، تحلیل کرد.

 

دکتر سلمانی: خلأ جدی ما استفاده از تجربه‌های جنگ به صورت نظری است

دکتر سلمانی رییس دانشکده مدیریت دانشگاه دفاع ملی نیز در این جلسه عنوان کردند که: در مورد بحث های مربوط به دفاع مقدس سخن ها بسیار است. هم تاکیدات رهبری و هم تاکیدات حضرت اما بر این بوده که از دانشگاه انسان ساز و آموزه های آن استفاده کنیم. چند مورد در این جلسه مطرح شد و بنده نیز بر آن تاکید می کنم. باید بر تفکر راهبردی که نسل های اول انق الب از آن بهره مند بودند استفاده کنیم. حرکت امروز برای برپایی این نشست از جمله حرکت هایی است که همانند نسل انق الب دارای خلاقیت و ابداع برای انجام کارها است.

وی ادامه داد: باید به دو نکته در مباحث مطروحه توجه کرد. مفهومی است با نام مدیریت جهادی که همانگونه که مستحضرید مقام معظم رهبری نیز مکرر این نوع مدیریت را مورد تاکید قرار می دهند. این نوع مدیریت باید کالبد شکافی شود و در مباحث آموزشی مورد توجه قرار گیرد. نکته دوم که باید به صورت جدی به آن توجه کرد این است که هیئتی در شورای عالی انق الب فرهنگی شکل گرفته است برای حمایت از نظریه پردازی در عرصه علوم انسانی. تصور می کنم یکی از رویکردها می تواند این باشد که از رساله هایی که در باب دفاع مقدس تا کنون نگارش شده است برای مباحث مورد نظر به صورت نظریه استفاده کنیم. استفاده از تجربه های دوران دفاع مقدس به صورت نظری خلاء جدی است که در حال حاضر با آن مواجه هستیم. مستند سازی تجربیات یکی از مواردی است که به صورت کلیدواژه باید به آن توجه کرد. در 35 سال پس از انق الب باید پرسید این حجم از تجربیات آیا مستند شده است و به صورت نظریه در سطح ملی و به صورت بومی ارائه شده است؟ پاسخ به این سوال جای تامل دارد. نسل فعلی و آینده انتظار دارد که انقلاب اس المی که تاثیرات جدی در بیداری اس المی داشته است را به صورت تجربی به آزادگان جهان عرضه کند.

 

دکتر علائی: تبدیل جنگ به امری مقدس، آن را بلااستفاده می کند

دکتر حسین علایی عضو هیئت علمی دانشگاه نیز طی سخنانی مطرح کرد: برگزاری این جلسه در ایام سالگرد پیروزی انقلاب اس المی بسیار مبارک است. مدیریتی که امام و رهبری در دوران انق الب به کار بردند به گونه ای بود که بدون این که از ابزارهای رایج استفاده کنند و تنها با تکیه بر قدرت ملی توانستند نظام استبدادی و وابسته را تبدیل به نظامی کردند که مردم در آن نقش اول را دارند. همین مدیریت و رهبری در دوران جنگ در دوران جنگ نیز تبدیل به رهبری شد که زمانی که ارتباط مدیریتی ما با جهان قطع شده بود و ساختارهای نظامی ما تحت برنامه های مدیریتی که برای ما تعیین کرده بودند نمی توانست عمل کند، توانستیم به موفقیت های بزرگ دست پیدا کنیم.

دکتر علائی با تکیه بر سخنان پیشین خود گفت: در جهان امروز مهم ترین مسئله ای که همه کشورهای برای پیشرفت خود استفاده میکنند انتقال فناوری مدیریت است، زیرا خود مدیریت یک نوع فناوری است . بر کسی پوشیده نیست که بسیاری کشورها علت عقب افتادگی شان مدیریت است زیرا برای اصلاح ساختار جامعه و سازمان ها و پیشرفت باید بر مدیریت تکیه کرد. اما این سوال مطرخ است که از مدیریت دوران جنگ چگونه می توان استفاده کرد؟ شاید اندیشکده ای که دکتر امیری و سایر دوستان در پی راه اندازی آن هستند از این جهت می خواهد به موضوع بپردازد. بنابراین تشکیل این اندیشکده هیچ گونه موازی کاری با سایر اقدامات و پژوهشکد ههای فعال در این زمینه ندارد. وی افزود: اگر دوران جنگ را تجربه ای در نظر بگیریم که به راحتی قابل تکرار نیست تمام فعل و انفعالات دوران جنگ می تواند به عنوان یک تجربه و درس مطرح شود. تمام دوران جنگ را نمی توانیم مدیریت موفق ارزیابی کنیم همانگونه که مدیریت های موفقی در دوران جنگ داشتیم که حاصل آنها حفظ تمامیت ارزی ایران و راندن ارتش متجاوز از سرزمینمان بود.اما ما برای این که بتوانیم از این تجربه استفاده کنیم نباید خود موضوع مدیریت جنگ را تبدیل به امرمقدسی کنیم که امکان ورود به آن نباشد. اگر خوب بنگریم در دوران جنگ هم موفقیت داشتیم و هم شکست؛ و شکست ها هم برای ما تجربه های گران سنگ بوده و هستند. سردار علائی ادامه داد: باید این بحث ها را در میان دانشجویان برد و برخی مسائل را از نظر مدیریتی بررسی کرد تا هم مسائل مدیریتی جنگ را بررسی کنیم و هم نیازمان را به تئوری پردازی در حوزه جنگ مرتفع کنیم.پیشنهاد می کنم که موضوعاتی مشخص شود، در این موضوعات افراد متفاوت و صاحب نظر بیایند و به صورت چالشی مسائل مدیریتی جنگ را بحث کنند تا از این صحبت ها استفاده شود. خدایی نکرده این جلسات تبدیل به جلسات یک سویه و یا جلساتی که در آن تنها انتقاد و تنها تعریف به میان می آید نباشد.

 

دکتر مرتضی طلایی: بزرگترین مشکل کشور مدیریت بحران است

در پایان دکتر مرتضی طلایی نائب رییس شورای اس المی شهر تهران عنوان کرد: حضرت آقا در فرمایشات اخیر نیز فرمودند نه در حال حاضر که دشمن برای ما دردسر درست کرده است بلکه در هر شرایطی مدل مدیریتی ما یک مدل جهادی است و در دفاع مقدس نیز با همین نوع مدیریت جنگ را اداره کردیم. تا زمانی که به بحث مبانی نظری برسیم ممکن است کار طولانی شود.

تجربه ای را از دوران نیروی انتظامی بیان می کنم. ما در آن ایام بحران های زیادی را پشت سر نهادیم و هرگز از مدل مدیریت فرماندهی سخن نگفتیم اما همین مدل بود که موفقیت هایی را در مدیریت بحران ایجاد کرد. لذا به نظر می رسد که اگر دانشکده مدیریت به این موضوع بدین گونه بنگرد که در هر سه بازه زمانی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تولیداتی را داشته باشد که بتواند به وضع مدیریتی کشور کمک کند، به موفقیت دست می یابد. به عنوان کسی که 30 سال تجربه مدیریتی دارم می گویم اگر بگویند بزرگترین مشکل کشور ما چیست م یگویم مدیریت بحران.شاید به این دلیل است که ما نتوانسته ایم مدیریت جهادی مد نظر رهبری را به درستی به شیوه های مدیریتی امروز تبدیل کنیم

 

صاحب نظران و کارشناسان دیگری از جمله سردار سرتیپ پاسدار جواد خضرایی، مشاور شهردار تهران و مدیر عامل محترم باغموزه دفاع مقدس و ترویج مقاومت تهران؛ سردار شیخی، معاونت هماهنگی پژوهشگاه علوم و معارف؛ دکتر حسن قدمی، معاون زیر کشور و رئیس سازمان مدیریت بحران کشور؛ دکتر محمد ابراهیم سنجقی، عضو هیئت علمی دانشگاه مالک اشتر؛ دکتر حمیدرضا فرتوک زاده، دانشیار دانشگاه مالک اشتر و رییس حوزه اندیشه دفاعی موسسه تحقیقات وزارت دفاع؛ سید یدالله سبحانی، مدیر آکادمی علوم ایران؛ سردار احمد نوریان، معاونت فرهنگی قرارگاه ثارلله؛ دکتر سید رضا سید جوادین، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران؛ دکتر علی اصغر پورعزت، عضو محترم هیئت علمی دانشگاه تهران؛ دکتر نادری خورشیدی، عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین؛ سردار سرتیپ پاسدار فتح الله جعفری، ریاست موسسه شهید حسن باقری؛ امیر محمدعلی منشادی، مشاور ریاست مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی؛ امیر سرتیپ دوم گلفام، رئیس سازمان حفظ آثار ارتش؛ دکتر حسن کریمی مزرعه شاهی، رئیس پژوهشکده فضایی؛ دکتر صفری؛ دکتر محمود دهقان؛ مهندس علیرضا جعفری، مدیر عامل سازمان نوسازی شهر تهران؛ دکتر محمد محمدپور و محمد ابویی مهریزی، مدیر عامل موسسه نوای نی در اولین نشست تخصصی بررسی دستاور دهای مدیریتی هشت سال دفاع مقدس حضور داشتند.

مطالب مشابه
تعداد دیدگاه ها0