إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

علم، زیربنای مدیریت جهادی است

1393/8/15

علم، زیربنای مدیریت جهادی است

مهمان سیدرضا اکرمی

مشاور رئیس‌جمهور و رییس شورای فرهنگی نهاد ریاست جمهوری و مشاور عالی وزیر کشور


سبب: چیستیِ مدیریت جهادی و شاخص‌ها و مولفه‌های آن، ضرورتی است که آگاهی از آن می‌تواند ملزومات و ضرورت‌های امروز کشور را بر اساس آن طبقه‌بندی کرد و برای آن برنامه‌ریزی داشت. در واقع تئوریزه کردن مدیریت جهادی هم از آن جهت که مبتنی بر علم مدیریت پیش رود و هم از منظر که با ساختارهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی کشور سازگار باشد، ضرورتی است که توجه به آن می‌تواند کلید گشودن بسیاری از مشکلات باشد. سیدرضا اکرمی مشاور رئیس‌جمهور و رییس شورای فرهنگی نهاد ریاست جمهوری و مشاور عالی وزیر کشور در گفت‌وگویی با سبب، ویژگی‌های مدیریت جهادی را بررسی می‌کند. اکرمی کوشش فراگیر و مستمر، خدمت و عمومیت را سه ویژگی اصلی مدیریت جهادی می‌داند. مشاور رئیس‌جمهور همچنین در مورد ضرورت نگاه جهادی و نوع مدیریت جهادی در هر مقطعی از تاریخ کشور معتقد است توجه به نیازهای هر زمانه‌ای خودش شکل و نوع مدیریت جهادی را مشخص می‌کند. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

 

* مدیریت جهادی چه سابقه‌ای در کشور دارد و اصولاً وقتی از مدیریت جهادی صحبت می‌کنیم، این مفهوم چه معنایی دارد؟


خوشبختانه ما از کلمه جهاد سابقه و تجربه خوبی داریم، ما جهاد سازندگی، وزارت جهاد، جهاد خودکفایی و ... را در سال‌های پس از انقلاب داشتیم که عملکرد هر یک از آن‌ها در کارنامه کشور ثبت شده است و می‌توانیم مورد بازبینی قرار دهیم. اما به طور کل می‌توان گفت که در جهاد سه مطلب وجود دارد، یکی تلاش و کوشش فراگیر. یعنی به صورت ساعتی و روز خاصی نیست. بلکه امری مداوم و مستمر و ایثارگونه است. مطلب دیگر اینکه در جهاد، واقعاً خدمت مطرح است و نه خودنمایی. کسی که در میدان جهاد و تا مرحله جان دادن و شهادت آمادگی دارد، دیگر اسم و رسم خودش را مطرح نمی‌کند. یعنی صفا و صمیمیت و اخلاص در جهادگر دیده می‌شود. مسئله دیگر عمومیت است امسال هم علاوه بر مدیریت جهادی، عزم ملی آمده است. وقتی عزم ملی مطرح می‌شود یعنی اینکه جامعه باید به سمت کار و تلاش و فداکاری و ایثار بیشتر برود و این مسئله حالت عمومی و همگانی پیدا کند. ما در دفاع مقدس دیدیم که جهاد سازندگی برای عمران و سازندگی روستاها بود اما وقتی که وارد دفاع مقدس شد، بدون سنگر شروع کرد به سنگر ساحتن و در عملیات جنگی حضور داشت.

 

* شما به شاخص‌های مدیریت جهادی اشاره کردید و روحیه ایثار و فداکاری نهفته در آن، اما سؤال اینجاست که آیا در چنین روحیه‌ای می‌توان وجه علمی را در مدیریت جهادی پیدا کرد یا خیر؟ به هر حال عده‌ای معتقدند که در مدیریت جهادی نگاه و رویکرد علمی وجود ندارد و مبتنی بر همان شور و شوق و ایمان پیش می‌رود.

علم، اول ماجرا و پایه امور در مدیریت جهادی است. وقتی که امسال را به نام اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی، نام گذاری می‌کنیم، قطعاً آگاهی جزو زیربناهاست یعنی این مسئله بر اساس دانایی است


ببینید من جمله‌ای را بگویم. شما جهاد، نماز، امر به معروف و نهی از منکر، خمس و ... را در فضای دین و مکتبی می‌بینید که می‌گوید اطلبوا العلم من المهد الی الحد. امیرالمؤمنین می‌گوید اگر هر روز بر علم و آگاهی من اضافه نشود، آن روز بر من مبارک مباد. اسلام دین علم است. در همه چیز بر علم تاکید دارد. می‌گوید نماز را باید بروید یاد بگیرید. می‌گوید حج را یاد بگیرید و بعد عمل را انجام دهید. وقتی که به جهاد می‌رسیم که می‌خواهیم اقتصاد و سیاست را بسازیم وقتی که می‌خواهیم فرهنگ و امنیت را بسازیم آیا این مسئله به علم نیاز ندارد؟‌ علم جزو اصول ساختاری و زیربنایی و کلیدی در همه امور است. به همین علت است که می‌گویند دو رکعت نمازی که عالم می‌خواند از هفتاد سال عبادت عابد بالاتر است و علتش این است که وقتی فرد عملش با آگاهی است، می‌داند که چه کاری انجام می‌دهد و چه کاری باید انجام دهد. می‌داند که چگونه آن عمل را انجام دهد. آسیب‌ها را بشناسد. علم، اول ماجرا و پایه امور در مدیریت جهادی است. وقتی که امسال را به نام اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی، نام گذاری می‌کنیم، قطعاً آگاهی جزو زیربناهاست. یعنی این مسئله بر اساس دانایی است.

 

* آیا مدیریت جهادی در هر مقطعی یک معنا دارد؟ مثلاً می‌توان گفت که مدیریت جهادی در ابتدای انقلاب یا زمان جنگ و یا امروز معنای متفاوتی دارد،‌ یا اینکه همواره می‌توان از مفهوم ثابتی با یک برداشت ثابت در همه زمان‌ها صحبت کرد؟

در جهاد، واقعاً خدمت مطرح است و نه خودنمایی. کسی که در میدان جهاد و تا مرحله جان دادن و شهادت آمادگی دارد، دیگر اسم و رسم خودش را مطرح نمی‌کند


ما هر روز به هوا و غذا و خواب نیاز داریم. این‌ها جزو نیازهای اولیه زندگی است. اما اینکه هر روز چه نوع غذایی بخوریم، بحث دیگری است؛ مثلاً در جبهه می‌توان خورش قیمه داد؟ آنجا باید قرص غذا داد. در واقع شکل و نوع ماجرا متفاوت است ولی اصل ماجرا یکی است. مثلاً اگر ابولا به سمت ایران آمد، یا مثلاً آنفولانزا در کشور فراگیر شد، معلوم است که باید همه کارها را کنار گذاشت و اول به این مسئله پرداخت. بنابراین توجه به نیازهای هر زمانه‌ای خودش شکل و نوع مدیریت جهادی را مشخص می‌کند. برای مثال در حال حاضر کشور با مشکل جدی خشکسالی دست‌و پنجه نرم می‌کند. باید خیلی از کارها را از اولویت خارج کنیم و این مسئله را در اولویت قرار دهیم. به این معنا که باید ببینیم اولویت‌ها و ضرورت‌های امروز کشور چیست و با این نگاه، مدیریت جهادی در شرایط خاص به اشکال گوناگون اِعمال می‌شود.

 

* فکر می‌کنید در مقطع فعلی اصلاً طرح مسئله‌ای به نام مدیریت جهادی، موضوعیت دارد؟


ما وقتی که از جهاد صحبت می‌کنیم نباید سریع ذهنمان به سمت جبهه برود. جهاد یعنی کوشش پیگیر، فعالیت مداوم و این فعالیت در حال حاضر که در شرایط تحریم هستیم و دشمن تا مرحله دارو هم ما را تحریم کرد، ضرورت دارد. البته از زمانی که مذاکرات شروع شد، وضع قیمت دارو و تجهیزات پزشکی تغییر کرد. وقتی که به کشور فشار وارد می‌کنند، ما باید تلاش کنیم. آن‌ها حتی به دارو هم رحم نکردند حالا اگر فردا در مورد گندم همین مسئله تکرار شود، نمی‌توان که مردم را گرسنه نگه داشت. بنابراین نگاه مدیریت جهادی باید در شرایط امروز کشور حاکم باشد تا بتوانیم از این رهگذر کشور را از بحران‌ها و فشارها عبور دهیم.

برچسب ها :
تعداد دیدگاه ها0