إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه ایران در گفت‌وگو با سبب:

1393/12/20

مدیریت جهادی در عرصه سیاست خارجی محقق شد

مهمان حمیدرضا آصفی

سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

سبب: ارزیابی عملکرد مسئولان در یک سال گذشته و میزان تلاش آن‌ها برای تحقق شعار سال، کار ساده‌ای نیست. جمهوری اسلامی در سال ۹۳ با فراز و نشیب‌های بسیاری مواجه بوده است. فراز و نشیب‌هایی که همزمان در داخل و خارج کشور، تدابیر مختلفی را از سوی مسئولان می‌طلبید. با حمیدرضا آصفی سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه کشورمان در زمینهٔ تحقق مدیریت جهادی در سال ۹۳ گفت‌وگویی داشتیم تا میزان موفقیت مسئولان در این زمینه را مورد ارزیابی قرار دهیم. با این حال بخش اصلی گفت‌وگو به سمت و سویی رفت که آصفی بیشتر در آن حوزه تخصص دارد و صحبت از تحقق مدیریت جهادی در عرصه سیاست خارجی، گفت‌وگو را به سمت تحولات منطقه و برخورد با داعش برد و البته از مذاکرات هسته‌ای ایران هم صحبت‌هایی مطرح شد. آصفی معتقد است در مسئله هسته‌ای تا اینجای کار ما توفیق نسبی داشتیم، به هر حال تحریم‌ها متوقف شده، از صدور قطعنامه‌های جدید جلوگیری شده و فضای بهتری در روابط با کشورها به وجود آمده است. البته او تأکید می‌کند که در مذاکرات هسته‌ای فقط عملکرد جمهوری اسلامی تأثیرگذار نیست، به گفته او، طرف مقابل هم نقش دارد که البته زیاده‌خواهی از طرف آن‌ها دیده می‌شود. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.

 

به نظر شما در سال ۹۳ مسئولان کشور چقدر توانستند در جهت تحقق شعار سال و رویکرد مدیریت جهادی موفق باشند؟

من تصور می‌کنم امسال، سال دشواری بود. چون دولت در ابتدای کار خود بود و البته شرایط دشواری هم داشت. دولت در شرایط سختی زمام امور را در دست گرفت. شاید یکی از دلایلی که رهبر معظم انقلاب بحث مدیریت جهادی را در نام‌گذاری سال مطرح کردند، ناظر بر همین اوضاع کشور بود. دیگر اینکه فضای روزهای ابتدای انقلاب که همه ازخودگذشتگی داشتند از خاطره‌ها حذف نشود.

ببینید ما در عرصه‌های مختلف تلاش‌های زیادی داشتیم و فکر می‌کنیم در یک جمع‌بندی از عملکرد مسئولان در عرصه‌های مختلف بتوان گفت که رویکرد مدیریت جهادی تا اندازه زیادی محقق شد.

 

یکی از این عرصه‌ها، اقتصاد است که بیشترین دغدغه مردم هم در همین حوزه گره می‌خورد، فکر می‌کنید در این موضوع چقدر مسئولان کشور توانستند با نگاه جهادی، موفقیت داشته باشند؟

در ارتباط با تورم می‌شود گفت که مدیریت جهادی تا حد زیادی اِعمال شده است. البته به دلیل کاهش شدید بهای نفت که غیرقابل پیش‌بینی بود شرایط سخت‌تر شد و دیگر هم انتظار آن نیست که به این زودی‌ها بهای نفت به آن قیمــت‌های ۱۰۰ دلاری برسد. موضوع تولیدات و اشتغال به طور مستقیم تحت تأثیر این مسئله قرار گرفت و تا حد زیادی ما در این زمینه کمبود داشتیم. ولی از نظر دانش، تکنولوژی و پیشرفت در عرصه‌های علمی، فکر می‌کنم شرایط خوبی را در سال ۹۳ داشتیم و توانستیم با مدیریتی صحیح امور را پیش ببریم.

 

شما ابتدای صحبت‌هایتان به این مسئله اشاره کردید که شرایط فعلی، شرایط دشواری است با این حال طرح مسئله‌ای به نام مدیریت جهادی شاید برای خیلی‌ها بازگشت به دوران دفاع مقدس باشد و این شبهه ایجاد شود که شاید ما در وضعیت جنگی هستیم که بحث مدیریت جهادی دوباره مطرح شده است، فکر می‌کنیم اصرار بر رویکرد جهادی در این شرایط ناظر به چه شاخص‌هایی است و چرا دوباره مطرح می‌شود؟

قطعاً مختصات وضعیت امروز با آن دوران تغییر کرده است، وقتی ما از ضرورت مدیریت جهادی در شرایط امروز صحبت می‌کنیم یعنی آن روحیه باید به وجود بیاید. روحیه گذشت، روحیه فاصله گرفتن از دنیاطلبی، روحیهٔ قناعت کردن به کم و برای آینده کشور تلاش کردن، روحیه‌ای که عرصه مسئولیت را عرصه خدمت بدانیم نه عرصه فرصت و موقعیت شخصی. مسئله اینجا، رویکرد و رویه جهادی است. وقتی از مدیریت جهادی صحبت می‌کنیم به این معنی است که اگر کسی توان ایفای مسئولیتی را ندارد حتماً از پذیرفتن آن، خودداری کند. وقتی از روحیه جهادی صحبت می‌کنیم یعنی بار مسئولیت بیش از هفتاد میلیون ایرانی بر دوش، یعنی حق‌الناس بر گردن مسئول است. اگر کسی نخواهد روحیه خدمت به مردم داشته باشد، زیر مجموعه مدیریت جهادی قرار ندارد.

وقتی ما از ضرورت مدیریت جهادی در شرایط امروز صحبت می‌کنیم یعنی آن روحیه باید به وجود بیاید. روحیه گذشت، روحیه فاصله گرفتن از دنیاطلبی، روحیهٔ قناعت کردن به کم و برای آینده کشور تلاش کردن، روحیه‌ای که عرصه مسئولیت را عرصه خدمت بدانیم نه عرصه فرصت و موقعیت شخصی

 

شاید یکی از حوزه‌هایی که از بیشتر با نام جهاد پیوند خورده است، توان دفاعی کشور باشد. سال ۹۳ در این بخش چقدر موفقیت داشتیم؟

در مورد توان دفاعی و نظامی کشور و پیشرفت‌های این زمینه ما شرایط بسیار مطلوبی داشتیم. درواقع می‌توان گفت که تقویت بنیه دفاعی کشور باعث شده که دشمنان این مرز و بوم به فکر تهدیدات نظامی و ارتکاب اشتباهات جبران‌ناپذیر نیفتند.

 

و اگر بخواهیم به حوزه تخصصی شما برسیم، فکر می‌کنید در عرصه دیپلماسی و روابط بین‌الملل، تحقق مدیریت جهادی چه اندازه موفقیت داشت؟

در عرصه دیپلماسی و روابط بین‌الملل باید به یاد داشته باشیم که روابط بین‌الملل بازتاب شرایط داخلی و توانمندی‌های یک کشور است. من اعتقاد دارم، دیپلماسی‌ای موفق است که بتواند هزینه‌های یک کشور را کاهش دهد و همچنین بتواند جایگاه ایران را در عرصه عمومی ارتقا دهد. من فکر می‌کنم در این زمینه ما توفیق نسبی داشتیم یعنی به جز برخی نقیصه‌ها که در مورد روابط دو جانبه با برخی کشورها بوده و هست و باید در این زمینه تلاش شود ولی در سایر موارد، من فکر می‌کنم که توفیقات ما قابل توجه بوده، حرکت ما در عرصه دیپلماسی مثبت بوده و توانسته شرایط کشور را متفاوت با سال گذشته بسازد؛ اما نام‌گذاری یک سال، نتایجش در همان سال دیده نمی‌شود باید این تلاش و کوشش ادامه‌دار باشد تا بشود در سال‌های بعد نتیجه آن را گرفت.

شرایط کشور با توجه به اوضاع اقتصادی و افت بهای نفت و مسائلی از این دست و فشارهای تحریم، شرایط سختی است اما اگر آن دستورالعمل و رهنمود مقام معظم رهبری مورد توجه قرار بگیرد و به تحقق آن اصرار شود، می‌توان اثرات آن را در سال‌های بعد ببینیم.

 

اینکه اثرات تلاش‌های جهادی در سال ۹۳ را بتوانیم در سال‌های بعد ببینیم، چقدر تداوم رویکرد مدیریت جهادی در سال‌های بعد را می‌طلبد؟ آیا این رویکرد با پایان سال یافتن سال از دستور خارج می‌شود؟

این مسئله مختص به یک سال نیست، امسال این مسئله برای سال نام‌گذاری شد ولی ما باید آن را سرلوحهٔ کارهایمان قرار بدهیم و ادامه‌دار باشد. یکی از مؤلفه‌های مدیریت جهادی، رویکرد اقتصاد مقاومتی است که حلال بسیاری از مشکلات ماست. اقتصاد مقاومتی برای یک سال یا دو سال نیست، همیشه باید در دستور کار ما باشد. هر زمانی که ما بتوانیم اقتصادمان را مقاوم کنیم قطعاً دیگر توطئه‌ها، طمع‌ها و تحریم‌های دشمنان اثر نخواهد کرد.

 

اگر بخواهیم به تحولات منطقه اشاره کنیم، ظهور پدیده‌ای مثل داعش در خاورمیانه شاید یکی از مهم‌ترین مسائل عرصه خارجی باشد که در مقاطعی تا نزدیکی مرزهای ایران هم نفوذ کرده بودند، فکر می‌کنید مواضع جمهوری اسلامی در برخورد با داعش چقدر مبتنی بر رویکرد مدیریت جهادی بود؟

بسیار خوب بود. ما چه در عرصه میدانی و چه در عرصه مواضع، بسیار حکیمانه برخورد کردیم. داعش به نوعی مستقیم و غیرمستقیم دست‌پرورده استکبار است و یادمان نرود که داعش از دل وهابیت و سلفی‌گری بیرون آمد، با رویکرد بسیار مناسب نظام جمهوری اسلامی ایران، این فتنه عملاً از مرزهای کشور رفع شده است و در آینده کسانی که این فتنه را درست کرده‌اند، خودشان گرفتار آتش داعش خواهند شد. بسیاری از اعضای این گروه اروپایی یا از کشورهای عرب منطقه هستند، بالاخره این گروه نمی‌تواند در بلندمدت دوام بیاورد و بعد از مدتی این افراد به سرزمین‌های خودشان باز می‌گردند. شاید امروز این گروه بخشی از سوریه،‌ عراق، لیبی و نیجریه را در اختیار داشته باشد اما سرانجام مجبور به ترک این سرزمین‌ها خواهند شد و اضمحلال و نابودی آن‌ها قطعی است. آن زمان که اعضای داعش به کشورهای خودشان بازگردند، کشورهایی که نسنجیده و با اهداف شوم خود دست به حمایت از داعش زدند، باید پاسخگو باشند. من فکر می‌کنم جمهوری اسلامی در این مورد موضع بسیاری خوبی گرفت.

 

این اواخر البته ائتلاف ضد داعش از سوی برخی کشورهای غربی و برخی کشورهای منطقه شکل گرفت و مباحثی هم برای دعوت ایران به این ائتلاف وجود داشت، فکر می‌کنید موضع ایران در برابر ائتلاف چقدر هدفمند بود؟

اصلاً به مصلحت نبود که ایران به آن ائتلاف بپیوندد. ائتلاف، نمایشی مصنوعی بود، امریکا می‌خواست نمایشی ایجاد کند و دیگران را هم در آن سهیم کند. به نظر من اینکه ایران به آن ائتلاف نپیوست کار بسیار عاقلانه‌ای بود.

من فکر می‌کنم در مسئله هسته‌ای تا اینجای کار ما توفیق نسبی داشتیم، به هر حال تحریم‌ها متوقف شده، از صدور قطعنامه‌های جدید جلوگیری شده، فضای بهتری در روابط با کشورها به وجود آمده است

 

اما یکی دیگر از حوزه‌های مهم سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در سال ۹۳، مذاکرات هسته‌ای بود، به نظر شما در این حوزه چقدر توانستیم در تحقق شعار سال موفق شویم؟

ببینید موضوع مسئله هسته‌ای، سیاست اجرایی کشور است که جزو اولویت‌های دولت در حل‌وفصل امور بوده است. من فکر می‌کنم در مسئله هسته‌ای تا اینجای کار ما توفیق نسبی داشتیم، به هر حال تحریم‌ها متوقف شده، از صدور قطعنامه‌های جدید جلوگیری شده، فضای بهتری در روابط با کشورها به وجود آمده است، البته همه مسئله هسته‌ای معطوف به جمهوری اسلامی نیست، بسیاری از مسائل به طرف مقابل مربوط می‌شود که زیاده‌خواهی دارد ولی در یک ارزیابی کوتاه باید گفت که ما هم رویکردمان و هم حرکتمان در برخورد با مسئله هسته‌ای مناسب بود.

تعداد دیدگاه ها0