إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

محمد هاشمی در گفت‌وگو با «سبب»

1393/12/18

مردم نتیجه مدیریت جهادی را در سفره‌های خود احساس نکردند

مهمان محمد هاشمی رفسنجانی

عضو سابق مجمع تشخیص مصلحت نظام

سبب: نام‌گذاری سال ۱۳۹۳ به عنوان «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» نگاه‌های مسئولان را متوجه تغییر رویکرد مدیریتی در حوزه مسئولیت خود کرد تا حرکت کشور به سمت رشد و توسعه با تحقق شعار سال، در مسیر درست قرار بگیرد. با این حال سال ۹۳ به روزهای پایانی خود رسید و ارزیابی عملکرد مسئولان و مدیران کشور می‌تواند نشان‌دهنده میزان تحقق شعار سال و اتخاذ رویکرد جهادی در عرصه‌های مختلف باشد.

محمد هاشمی رفسنجانی در گفت‌وگویی که با او داشتیم، معتقد است هیچ تغییر محسوس و ملموسی در مدیریت کشور نمی‌بینیم و مدیریت جهادی در هیچ حوزه‌ای محقق نشد. او مدیریت جهادی را همان مدیریت اسلامی می‌داند که مختص یک سال نیست و می‌گوید از زمانی که جمهوری اسلامی تشکیل شد تا زمانی که این نظام برپاست، باید رویکرد مدیریت جهادی در حوزه‌های مختلف کشور حاکم باشد. او تاکید می‌کند با وجود نام‌گذاری سال به نام اقتصاد و مدیریت جهادی اما هیچ نتیجه ملموس و محسوسی در سفره‌های مردم دیده نشد.

محمد هاشمی عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام، عضویت در شورای مرکزی حزب کارگزاران، ریاست سازمان صداوسیما و فعالیت در پست‌های اجرایی دولت‌های گذشته را در کارنامه خود دارد. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

 

 

به نظر شما در عرصه‌های مختلف کشور، چه اندازه در تحقق شعار امسال که حاوی رویکرد مدیریت جهادی بود، موفقیت داشتیم؟

من نمی‌توانم به آن معنا ارزیابی داشته باشم. چون برای ارزیابی مدیریت جهادی و تحقق آن باید اطلاعات آماری ریز و درشتی داشته باشیم، مخصوصا اینکه تعاریف مختلفی از مدیریت جهادی وجود دارد.

 

تعریف شما از مدیریت جهادی چیست؟ در واقع اگر آمار داشته باشید، فکر می‌کنید کدام مؤلفه‌ها می‌تواند نمایانگر تحقق مدیریت جهادی در عرصه مدیریت کشور باشد؟

شاید مدیریت جهادی به صورت دقیق تعریف نشده باشد و هر کس تعریف خودش را از این مسئله ارائه می‌دهد. بعضی دستگاه‌ها مثلاً عنوان می‌کردند که با مدیریت جهادی پیش می‌روند اما تغییری در آن دستگاه نسبت به سال گذشته مشاهده نشد. اگر بحث جهاد را داشته باشیم. یکی از مؤلفه‌های آن مبارزه با نفس است که از بزرگ‌ترین جهادها محسوب می‌شود پایبندی به اخلاق اسلامی یکی دیگر از مؤلفه‌های مدیریت جهادی است که باید در برخورد با مردم و مراجعین و رفتارهای مدیریتی دیده شود. جلوگیری از تضییع بیت‌المال و اسراف هم از دیگر مؤلفه‌هایی است که در مدیریت جهادی اولویت دارد.

 

با این تعریف خودتان، فکر می‌کنید مدیریت جهادی در سالی که گذشت چقدر محقق شد؟

من شاید گزارش دقیقی نداشته باشم که بتوانم ارزیابی جزئی در حوزه‌های مختلف ارائه دهم اما بر اساس اخبار و آنچه از سوی رسانه‌ها منتشر می‌شود و برنامه‌های تلویزیون و شکایت‌هایی که از سوی مردم مطرح می‌شود، من هیچ تغییر محسوس و ملموسی در مدیریت کشور نمی‌بینم. در واقع مدیریت جهادی در هیچ حوزه‌ای دیده نمی‌شود، منظور من فقط حوزه اجرایی نیست مثلاً در نهادهای عمومی هم ما تغییری را نمی‌بینیم. هر جایی که به طور مستقیم با مردم در ارتباط هستند،‌ می‌بینیم که مردم از برخوردهای نامناسب، عدم پاسخگویی و هزینه‌ها گلایه دارند؛ بنابراین نه تنها معیارها و ارزش‌های مدیریت جهادی،‌ محقق نشده است، بلکه بیشتر نقطه مقابل آن دیده می‌شود. به هر حال تعهد در اسلام،‌ یک وظیفه است، اگر کسی تعهدی دارد باید به آن عمل کند اما متأسفانه شاهد هستیم که به تعهدات عمل نمی‌شود.

بر اساس اخبار و آنچه از سوی رسانه‌ها منتشر می‌شود و برنامه‌های تلویزیون و شکایت‌هایی که از سوی مردم مطرح می‌شود، من هیچ تغییر محسوس و ملموسی در مدیریت کشور نمی‌بینم. در واقع مدیریت جهادی در هیچ حوزه‌ای دیده نمی‌شود

 

یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که به طور مستقیم در وضعیت زندگی مردم نقش دارد، مسئله اقتصاد است که البته یکی از مؤلفه‌های نام‌گذاری امسال نیز به همین عرصه اختصاص داشت، آیا در حوزه اقتصاد توانستیم رویکرد مدیریت جهادی را دنبال کنیم؟

البته شاید بهتر باشد که ما آمار دقیق داشته باشیم تا اطلاعات فعلی را با اطلاعات دیگر مقایسه کنیم؛ با این حال مثلاً ببینید ادعا می‌شود که تورم کم شده است اما در عرصه اقتصادی شاهد هستیم که در بسته‌ای که حدود ۳۵۰ کالا در آن هست، آن کالایی که مورد استفاده مردم به ویژه اقشار آسیب‌پذیر جامعه هست، مثل لبنیات، حبوبات، گوشت و مرغ، نه تنها قیمتش کاهش پیدا نکرده یا حتی به ثبات نرسیده، بلکه حتی بر اساس آمار اداره آمار به طور متوسط حدود ۵۰ درصد افزایش قیمت داشته است. در واقع در میدان عمل وضعیت این‌گونه است اما در صحبت‌ها و روی کاغذ،‌ اعداد دیگری مطرح می‌شود. مثلاً شاید در بعضی از کالاها مثل تیرآهن و اقلامی از این دست،‌ افزایش قیمت کمتری داشته باشیم، اما این قبیل کالاها در سفره مردم نیست، گروه‌های خاصی در آن کالاها ذی‌نفع هستند اما مواد غذایی، شوینده‌ها و مواد بهداشتی که مورد مصرف روزانه همه اقشار مردم است می‌بینیم در این کالاها نه تنها کاهش نداشتیم بلکه با افزایش هم مواجه بودیم؛ بنابراین در حال حاضر آمار دقیق ندارم که بر اساس آن اظهارنظر دقیق داشته باشم اما بر اساس آنچه در رسانه‌ها مطرح می‌شود یا آماری که ارائه می‌شود وقتی مقایسه می‌کنم وضعیتی را می‌بینم که شرح دادم. ادعا این است که تورم کاهش یافته است. در کجا؟ در چه کالاهایی؟ تأثیرش در قشر آسیب‌پذیر چقدر بوده است؟ این‌ها مسائلی است که پاسخ درستی برای آن دیده نمی‌شود.

 

ببینید وقتی ارزیابی شعار سال را مورد سؤال قرار می‌دهیم، اکثر نگاه‌ها به سمت دستگاه اجرایی مثل دولت می‌رود و البته شما به نهادهای عمومی هم اشاره کردید، اما بقیه دستگاه‌ها و نهادهای کشور چطور؟ آیا آن‌ها نقشی در تحقق مدیریت جهادی و شعار سال ندارند؟

شعار سال مختص یک قوه یا یک نهاد نیست بلکه متعلق به همه است. نهادها و سازمان‌های دولتی، عمومی و نهادهای قضایی و نظامی و انتظامی همه و همه در برابر این شعار قرار دارند. شعار سؤال مربوط به همه است چون مبتنی بر رفتار مدیران و کارکنان در ارتباط با مردم و درباره حفظ و حراست از بیت‌المال است. به قول معروف به خودسازی افراد مربوط می‌شود. من شعار سال را عام می‌بینم مخصوصاً وقتی رهبری این مسئله مطرح می‌کند،‌ این‌طور نیست که فقط برای یک گروه باشد.

 

با این رویکرد برای مثال اگر بخواهید عملکرد مجلس شورای اسلامی را در تحقق مدیریت جهادی ارزیابی کنید، فکر می‌کنید چه اندازه نمایندگان در این راستا حرکت کردند؟

از روزی که جمهوری اسلامی تشکیل دادیم تا زمانی که این نظام برپاست توقع این است که مدیریت جهادی حاکم باشد و البته هر روز باید بهتر شود

در مجلس می‌بینیم که مسائل آن‌گونه که باید و شاید از تریبون مجلس مطرح نمی‌شود. رفتارهای متفاوتی وجود دارد و آن‌گونه که از یک جامعه اسلامی و نهاد قانون‌گذاری در چنین جامعه‌ای انتظار می‌رود، دیده نمی‌شود. ما فراموش نکنیم آن چیزی که اهمیت دارد این است که جامعه ما به دلیل زیربنای فکری و مکتبی خاصی که دارد باید از سایر جوامع متفاوت باشد. مثلاً ما نباید خودمان را با مجلس ترکیه یا امریکا مقایسه کنیم. ما می‌خواهیم یک الگوی اسلامی آن هم از نوع مکتب اهل‌بیت و اسلام ناب محمدی داشته باشیم. وقتی رفتار نمایندگان یا اظهاراتی را که از تریبون مجلس مطرح می‌شود،‌ نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که ما با مدیریت اسلامی و مدیریت جهادی که مورد نظر رهبری بوده، فاصله زیادی داریم.

 

به هر صورت سال ۹۳ به پایان رسید و شما گفتید که رویکرد مدیریت جهادی یکی از لازمه‌های عرصه مدیریتی کشور بوده است، فکر می‌کنید با اتمام سال ۱۳۹۳ این ضرورت از بین می‌رود یا در سال‌های بعد هم به چنین رویکردی نیاز داریم؟

اصلاً این‌گونه نیست. این رویکرد برای یک سال که نیست. رویکرد مدیریت جهادی باید در حکومت و نظام و مردم و همه جا دیده شود. ما اگر حکومت اسلامی تشکیل دادیم برای یک مقطع و زمان خاص نبوده است. در جمهوری اسلامی توقع این است که مدیریت اسلامی حاکم باشد و البته در مدیریت جهادی برخی از سختی‌ها هم شاید برای فرد وجود داشته باشد اما به نظر من، مدیریت اسلامی هم همان مدیریت جهادی است؛ یعنی اگر ارزش‌ها را در نظر بگیرید می‌بینید که مدیریت جهادی همان مدیریت اسلامی است. مثلاً اگر حفظ بیت‌المال را در نظر بگیرید که از مؤلفه‌های مدیریت جهادی است، این مسئله در مدیریت اسلامی هم جزو اولویت‌ها محسوب می‌شود و واجب است. جلوگیری از اسراف از جمله همین مؤلفه‌هاست؛ بنابراین از روزی که جمهوری اسلامی تشکیل دادیم تا زمانی که این نظام برپاست توقع این است که مدیریت جهادی حاکم باشد و البته هر روز باید بهتر شود. ما پیرو مکتب و شخصیتی هستیم که می‌گوید اگر دو روز مسلمان شبیه هم باشد، او زیان‌کار است؛ یعنی حتماً باید امروز بهتر از دیروز و فردا بهتر از امروز باشد. ما باید به طرف تکامل حرکت کنیم. نه آنکه سیر قهقرایی داشته باشیم.

تعداد دیدگاه ها0