إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

نایب‌رئیس فراکسیون مدیریت شهری مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با سبب:

1393/11/10

راه دیگری به جز مدیریت جهادی برای ادارهٔ شهرها باقی نمی‌ماند

مهمان ایرج ندیمی

نایب‌رئیس فراکسیون مدیریت شهری مجلس شورای اسلامی

سبب:‌ رشد شهرنشینی در ایران و توسعه شهرها،‌ توجه ویژه به مدیریت شهری را ضروری کرده است و از این جهت،‌ اداره شهرها نیازمند، دانش، تجربه و شیوه‌های مدیریتی متناسب با شرایط امروز کشور و نیازهای جامعه است. در این زمینه با ایرج ندیمی، عضو هیئت‌رئیسه فراکسیون مدیریت شهری و نماینده لاهیجان و سیاهکل در مجلس شورای اسلامی به گفت‌وگو نشستیم، این نماینده مجلس به تبیین شاخص‌ها و مؤلفه‌های مدیریت شهری و ارتباط آن به مدیریت جهادی پرداخت. ندیمی با اشاره به شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی امروز کشور،‌ معتقد است سطح انتظارات مردم از سویی و معیشت، اشتغال، درآمد، وابستگی، واردات و صادرات و قیمت ارز ما را به این رویکرد می‌رساند که در مباحث مربوط به حوزهٔ اقتصاد، به نحوی مدیریت کنیم که بتوانیم در این حوزه شرایط جدیدی به وجود آوریم. این شرایط با روش‌های لاک‌پشتی به نتیجه نخواهد رسید. اینکه از یک‌سو بتوانیم به اهدافمان برسیم و از سوی دیگر پاسخگوی نیازهای اجتماعی مردم باشیم، عملی نخواهد بود، مگر اینکه در روش به دنبال مدیریت جهادی باشیم.

مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

 

* مدیریت شهری به چه معناست؟ چه شاخص‌ها و مؤلفه‌هایی دارد که آن را از دیگر سطوح مدیریتی متمایز می‌کند؟

من به عنوان عضو هیئت‌رئیسهٔ فراکسیون مدیریت شهری و رئیس کمیتهٔ اقتصادی این فراکسیون، معتقدم مدیریت شهری در راستای مباحث مربوط به حوزهٔ ادارهٔ شهرهاست که طبیعتاٌ با عناوینی مثل شهروند، امکانات، خدمات و آینده روبرو است. به تعبیر دیگر، بر اساس این رویکرد ما می‌خواهیم پاسخگوی نیازهای متنوع جوامع شهری از لحاظ زندگی و زیست اجتماعی و جمعی باشیم. بر اساس چنین نگاهی بیشترین تلاش ما بر ارائهٔ انواع خدمات و دسترسی‌هاست، این خدمات می‌تواند شامل خدمات مسافرتی، تفریحی، رفاهی و غیره باشد؛ بنابراین ما باید تلفیقی مابین تقدم و تجدد تعریف کنیم. این حرف به این معناست که از یک طرف امور به ارث رسیده را حفظ کنیم و هم برای بهینه‌سازی زندگی امکانات و رفاه شهروندان را فراهم آوریم. پس در این راستا باید به این عناوین توجه کنیم: ۱-شهروندان از ما چه می‌خواهند. ۲- منابع و امکانات و اعتبارات ما پاسخ‌دهندهٔ چه حدی از نیازهاست. ۳- موانع برآورده شدن نیازهای آن‌ها در مطالعهٔ آسیب شناسانه چه می‌تواند باشد. پاسخ به بخشی از این سؤال‌ها می‌تواند ثمرهٔ خلاقیت کارمندان و مدیران شهری باشد و بخش دیگر نیز در پرتو هم‌اندیشی از جهات مختلف با استفاده از نخبگان شهرها و یا استفاده از الگوهای برتر جهانی یا منطقه‌ای می‌تواند پاسخ داده شود. به‌طور مثال در کلان‌شهری مثل تهران یک جمعیت ثابت و یک جمعیت متغیر وجود دارد. بزرگ‌ترین مسائل شهری از زمین تا آسمان، از آلودگی تا ترافیک و از اوقات فراغت تا پر بار کردنشان که می‌تواند بحث‌های علمی، فنی، اقتصادی، ورزشی و اجتماعی را شامل شود. از فرهنگسراها و مجتمع‌های تفریحی و ورزشی گرفته تا رسیدگی به تعداد کثیری از خدمات درون‌شهری، بر اساس قانون اساسی جز وظایف شورا است؛ بنابراین شهرداری‌ها نیز متکفل چنین عنوانی هستند. حال می‌خواهد تصریح شده باشد، یا نشده باشد.

با مدیریت‌های بوروکراتیک و اداری محض نمی‌شود کاری کرد، بلکه رفتارهای ایثارگرانه و تلاش‌های حداکثری است که می‌تواند کمک کند

 

* با این حساب آیا برای نمایندگان مجلس وظیفه‌ای نمی‌توان در نظر گرفت، در واقع سؤال اینجاست که مجلس شورای در مدیریت شهری چه جایگاهی دارد؟

بر همین اساس فراکسیون مدیریت شهری در مجلس به وجود آمده است. در این فراکسیون کمیته‌های مختلفی تعریف شده است که این کمیته‌ها امور متنوع ذکرشده را بررسی می‌کنند. یکی از مسائل، تأمین درآمد است. به‌طور مثال بنده به عنوان نایب‌رئیس اول کمیسیون اقتصادی و عضو هیئت‌رئیسهٔ فراکسیون مدیریت شهری تلاش کرده‌ام در مجامع مختلف از جمله اصلاح مواردی همچون مالیات‌های مستقیم و مانند آن، راه‌هایی برای درآمد بیابم و یا در همین قانون تنظیم یا رد موانع و یا حتی بودجه تلاش می‌کنیم که اصل درآمدهایی را که پیش‌تر تعریف شده است مانند مالیات بر ارزش‌افزوده، با سرعت بیشتر و بدون واسطه تعریف کند و امکان واخواهی نیز داشته باشد. یا در راستای حوزهٔ حمایت از شورا و شهرداری، اصلاح قانون شوراها را با همکاری وزارت کشور کلید بزنیم. البته درباره این موضوع تأخیری ایجاد شده چرا که قرار بود در پایان سال جاری محقق شود. طبیعتاً ما از جهت قانون‌گذاری و نظارت از یک‌سو و شناخت مسائل از سوی دیگر به آن‌ها کمک می‌کنیم. به عنوان نمونه؛ جلسه‌ای روز چندی پیش با آقای قالیباف شهردار تهران داشتیم. تقریباً هر دوشنبه جلسه‌ای با معاون عمرانی شهرداری برگزار می‌کنیم و در نشست‌های مختلف کلان‌شهرها حضور داریم. فعالیت دیگر در رابطه با مباحث مربوط به بازنگری در قوانین است که سعی کرده‌ایم نقش شهرداری‌ها را پررنگ‌تر کنیم.

 

* علاوه بر مسائلی که مطرح کردید فراکسیون مدیریت شهری مجلس، مشخصاً چه وظایفی را در دستور کار دارد؟

با توجه به کمیته‌هایی مثل کمیتهٔ حقوقی، اقتصادی و حمل‌ونقل، وظایف را مشخص کرده‌ایم. تعاملات یکی از مسائل است، مثلاً تعامل شهرداری‌ها یا شوراها با مجموعه‌های مختلف قانونی و حقوقی و دولتی و نهادهای عمومی و غیردولتی و مانند این‌ها را شامل می‌شود. همچنین رفع گره‌های قانونی در حوزهٔ شهری، از مسائل مورد توجه ماست. تأمین منابع مالی از هدف‌های دیگر ماست و استفادهٔ نظرات کارشناسی افراد صاحب‌نظر در تدوین و تصویب قوانین از دیگر وظایف است. اینکه نماینده‌ای در این فراکسیون فعالیت کند، اجبار قانونی ندارد. همچنین منابع و منافعی هم ندارد. تنها دغدغه‌ها و ضرورت‌ها ما را به این سمت سوق داده است.

در این شرایط با روش‌های لاک‌پشتی به نتیجه نخواهیم رسید. اینکه از یک‌سو بتوانیم به اهدافمان برسیم و از سوی دیگر پاسخگوی نیازهای اجتماعی مردم باشیم، عملی نخواهد بود، مگر اینکه در روش به دنبال مدیریت جهادی باشیم

 

* امسال به نام فرهنگ و اقتصاد با عزم ملی و مدیریت جهادی نام‌گذاری شده است، از نظر شما مدیریت جهادی چه معنایی دارد؟

 چهار کلمه‌ای که در این شعار به کار رفته، اقتصاد، فرهنگ، عزم ملی و مدیریت جهادی است و به این معناست که اولویت و تأکید باید روی این محورها باشد. امر مهم در یک کشور، معیشت و اقتصاد است. اقتصاد به نوبهٔ خود نمی‌تواند از روش‌های رایج به نتیجه برسد، مگر اینکه یک فضای فرهنگی از جهت کارکرد و همپوشانی و عزم ملی حاصل شود. با این حال، با مدیریت‌های بوروکراتیک و اداری محض هم نمی‌شود کاری کرد، بلکه رفتارهای ایثارگرانه و تلاش‌های حداکثری است که می‌تواند کمک کند.

 

* و این مسئله در حوزه شهری چطور تعریف می‌شود؟

 اگر این امور چهارگانه را بخواهیم در حوزهٔ شورا و شهرداری‌ها نیز در نظر بگیریم، به این شکل خواهد بود که شهرداری‌ها باید بدانند خلق سرمایه یکی از وظایفشان است و نمی‌توانند منتظر درآمدهای احتمالی مالیات و نفت باشند. از جهت دیگر بدون جلب همکاری عمومی از جهت فرهنگ و تبدیل آن همکاری به یک تصمیم همگانی، نمی‌توان به نتیجه رسید. همچنین اینکه بدون استفاده از روش‌های مدیریتی مبتنی بر روش‌های انقلابی و جهادی نیز نمی‌توان به نتیجه رسید. به عنوان نمونه از جهت ساعت کار و نحوهٔ برخورد و تکریم ارباب‌رجوع و یا استفادهٔ حداکثری از دانش و تجارب و امثال آن، باید در نظر داشته باشیم که زمانی به نتیجه می‌رسیم که در فضای جهادی کار کنیم.

 

* آیا کشور امروزه به مدیریت جهادی نیاز دارد؟

اساساً شرایط کشور به گونه‌ای است که بدون جهاد نمی‌توانیم کاری بکنیم. توضیح من برای این ادعا این است که کشور را به یک‌باره از ناف نفت جدا کردند و بخش عمده‌ای از درآمدها که مفت و ارزان حاصل می‌شد حذف شده‌اند. طبیعتاً بخش عمده‌ای از مصارف و هزینه‌ها تحت شعاع این موضوع قرار خواهند گرفت. سطح انتظارات مردم از سویی و معیشت، اشتغال، درآمد، وابستگی، واردات و صادرات و قیمت ارز ما را به این رویکرد می‌رساند که در مباحث مربوط به حوزهٔ اقتصاد، به نحوی مدیریت کنیم که بتوانیم در این حوزه شرایط جدیدی به وجود آوریم. این شرایط با روش‌های لاک‌پشتی به نتیجه نخواهد رسید. اینکه از یک‌سو بتوانیم به اهدافمان برسیم و از سوی دیگر پاسخگوی نیازهای اجتماعی مردم باشیم، عملی نخواهد بود، مگر اینکه در روش به دنبال مدیریت جهادی باشیم.

 

* چه رابطه‌ای می‌توان بین مدیریت جهادی با مدیریت شهری برقرار کرد؟

بیش از هفتاد درصد جامعهٔ ایرانی، جامعهٔ شهری است و بخش عمده‌ای از ارائه خدمات عادی برای همه آن‌ها ممکن نیست. به تعبیر دیگر ما نمی‌توانیم از بسیاری از امکانات ادارات در شهرها استفاده کنیم. مشکل دیگر مسئله تأمین درآمد است. مثلاً برای ایجاد یک پل به منابعی نیاز داریم که اگر تأمین نشود، با مشکل عملیاتی نشدن پروژه، تعدیل در روند ساخت پروژه، کاهش قیمت پروژه و در نهایت با انتقاد مردم روبرو می‌شویم. با چنین رویکردی؛ به نظر می‌رسد راه دیگری به جز مدیریت جهادی برای ادارهٔ شهرها باقی نمی‌ماند، چرا که تنگناها ما را وادار می‌کند که رفتاری جهادی داشته باشیم.

به نظر می‌رسد راه دیگری به جز مدیریت جهادی برای ادارهٔ شهرها باقی نمی‌ماند، چرا که تنگناها ما را وادار می‌کند که رفتاری جهادی داشته باشیم

 

* مجلس نهم طرح انتقال پایتخت را در دستور کار دارد، فکر می‌کنید انتقال پایتخت سیاسی-اداری چقدر امکان‌پذیر است و چقدر می‌توان با رویکرد مدیریت جهادی این مسئله را دنبال کرد؟

ما در شرایط عادی که درآمد بالایی داریم، می‌توانیم برنامه‌های زیادی را اجرایی کنیم ولی در شرایط کنونی اقتصادی کشور، اصلاً نمی‌توانیم به چنین برنامه‌هایی فکر کنیم.

تعداد دیدگاه ها0