إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

عضو کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس در گفت‌وگو با «سبب»

1393/10/29

قطع وابستگی به نفت نیازمند مدیریت جهادی است

مهمان موسی‌الرضا ثروتی

عضو کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس شورای اسلامی

سبب: بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور، حالا برای نهایی شدن، منتظر نظر نمایندگان است تا محل درآمدها و تخصیص آن‌ها در کشور مشخص شود و به عنوان سند کلان مالی برای اداره یک سال بخش‌های مختلف کشور به نهادها ابلاغ شود. با توجه به کاهش درآمدهای نفتی در اثر افت شدید بهای آن،‌ به طور قطع درآمدهای کشور نیز متأثر از آن، با کاهش روبرو می‌شود و این مسئله زمانی که قطع وابستگی به درآمدهای نفتی چندان مورد توجه قرار نگیرد، بیش از پیش بر اقتصاد کشور اثرات منفی خواهد داشت. موسی‌الرضا ثروتی یکی نمایندگان عضو کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با «سبب» معتقد است در شرایط ویژه کشور، برای اتکا به داخل و قطع وابستگی به درآمدهای نفتی نیازمند مدیریت جهادی هستیم. او البته می‌گوید برای تحقق مدیریت جهادی، به مدیران پاک‌دست، با تجربه و کم توقع نیاز داریم.

مشروح گفت‌وگوی «سبب» با موسی‌الرضا ثروتی نماینده مردم بجنورد و عضو کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس شورای اسلامی را در ادامه می‌خوانید:

 

* امسال به نام اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی نام‌گذاری شده است، شما در مجلس در حال حاضر لایحه بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور را بررسی می‌کنید؛ فکر می‌کنید چقدر شعار امسال در بودجه تبلور یافته است؟

بودجه‌ای را که ارائه شده است نمی‌توان در چارچوب مدیریت جهادی و اقتصاد مقاومتی دانست.

 

* چرا؟ یعنی لایحه امسال با لایحه بودجه سال گذشته هیچ تفاوتی ندارد؟

لایحه بودجه ۱۳۹۴ کل کشور، لایحه‌ای سنتی است که فقط اعداد و ارقام آن تغییر کرده است و موضوع جدیدی در آن دیده نمی‌شود، ضمن اینکه این لایحه با 45 هزار میلیارد تومان کسری مواجه است.

 

* آیا این جدیت وجود دارد که موضوع مدیریت جهادی در بودجه سال آتی لحاظ شود؟

امیدواریم دولت و مجلس شورای اسلامی بحث مدیریت جهادی و سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را در دستور کار جدی خود قرار دهند تا با اشتغال‌زایی و حمایت از تولید داخلی شاهد رشد اقتصادی در کشور باشیم.

 

* یکی از چالش‌های اصلی در حال حاضر سقوط بهای نفت خام در بازارهای جهانی است، فکر می‌کنید با در نظر گرفتن این شرایط، امروز کشور به چه بودجه‌ای نیاز دارد؟

مقام معظم رهبری فرمودند که باید وابستگی بودجه به نفت قطع شود، در همین رابطه نگاه مدیریت جهادی و اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی بیش از پیش احساس می‌شود.

 

* آیا چنین عزمی در دولت وجود دارد؟

در بودجه امسال بیش از 27 میلیارد دلار از محل فروش نفت پیش‌بینی شده بود که این عدد در لایحه سال آینده 24 میلیارد دلار در نظر گرفته شده است که حدود 72 هزار میلیارد تومان است. اگر اراده و عزم جدی در دولت وجود داشته باشد می‌توان با همکاری دولت این مبلغ را از لایحه بودجه حذف کرد.

 

* با چه روشی می‌توان وابستگی بودجه به نفت را کاهش داد؟ آیا امکان این مسئله وجود دارد؟

حدود ۵۰ تا 60 هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی در کشور داریم که اگر بتوانیم 30 هزار میلیارد تومان از آن را محقق کنیم رقم قابل توجهی جبران می‌شود. علاوه بر این با حذف دهک‌های پردرآمد یارانه‌بگیر نیز می‌توان حدود 21 هزار میلیارد تومان را در بودجه ۹۴ به دست آورد که جمعاً حدود 51 هزار میلیارد تومان می‌شود.

در حوزه‌های نفت، گاز، پتروشیمی، صنعت، معدن، عمران، فرهنگی و اجتماعی اگر مدیریت جهادی باشد پیشرفت چشم‌گیری خواهیم داد

 

* شما گفتید که حدود 72 هزار میلیارد تومان از درآمدهای دولت به نفت وابسته است، برای قطع وابستگی به این رقم، اگر این درآمدهای مالیاتی و حذف دهک‌های پردرآمد محقق شود، باز هم دولت با 20 هزار میلیارد تومان کسری مواجه خواهد شد، برای جبران آن چه راهکاری وجود دارد؟

20 هزار میلیارد تومان همواره در بودجه‌ها با کسری مواجه بوده چرا که در بخش بودجه‌های عمرانی اعتبارات آن به‌طور کامل پرداخت نمی‌شود.

 

* آیا در لایحه بودجه ۹۴ هم بودجه عمرانی به همین شکل خواهد بود؟

در لایحه بودجه ۹۴، 48 هزار میلیارد تومان برای طرح‌های عمرانی در نظر گرفته شده است که در هیچ سالی بیش از 24 هزار میلیارد تومان پرداخت نشده است و پیش‌بینی می‌شود در بودجه آتی نیز همین اتفاق بیفتد.

 

* با توجه به روند نزولی قیمت جهانی نفت، آیا قیمت پیشنهادی دولت برای هر بشکه نفت در لایحه بودجه ۹۴، منطقی است؟

قیمت نفت در لایحه بودجه ۹۴ کل کشور، ۷۲٫۲ دلار پیش‌بینی شده است که با توجه به روند نزولی قیمت جهانی نفت احتمالاً این عدد در کمیسیون تلفیق به ۵۵ تا ۶۰ دلار کاهش یابد که با احتساب این عدد در لایحه بودجه 10 هزار میلیارد تومان کسری خواهیم داشت. اگر دولت اراده داشته باشد، می‌توان وابستگی به نفت را نزدیک به صفر کرد.

 

* دولت از چه راهی می‌تواند 10 هزار میلیارد تومان کسری را جبران کند؟

کسری بودجه را می‌توان را از راه صرفه‌جویی در هزینه‌ها جبران کرد. به عنوان نمونه، در حال حاضر 42 هزار میلیارد تومان در قالب بودجه متفرقه در لایحه ۹۴ پیش‌بینی شده است که نیازی به این مبالغ نیست و می‌توان 20 هزار میلیارد تومان از آن را کاهش داد تا کسری بودجه جبران شود.

 

* بنابراین باید در توزیع درآمدها اولویت‌بندی صورت گیرد، فکر می‌کنید در تخصیص منابع در بودجه، کدام حوزه‌ها باید در اولویت باشند؟

حوزه بهداشت و درمان، آموزش‌وپرورش، علوم و تحقیقات، هزینه‌های اجتماعی و بیمه همگانی.

 

* برخی معتقدند که یکی از شاخص‌های مدیریت جهادی این است که با کمترین هزینه بیشترین کارها انجام شود، آیا چنین مسئله‌ای در حال حاضر امکان‌پذیر است؟

بله، اگر پروژه‌های نیمه‌تمام را که در تمام استان‌ها وجود دارد تکمیل کنیم می‌توان با اشتغال‌زایی جوانان و افزایش تولید داخلی این موضوع را محقق کرد، به عنوان مثال در حال حاضر فازهای ۱۲-17-18-24 و ۲۵ عسلویه نیمه‌تمام رها شده است اگر همین پروژه‌ها تکمیل بشود و دولت اعتبارات و تسهیلات را تخصیص دهد می‌توان شاهد اجرایی شدن مدیریت جهادی باشیم.

 

* در حال حاضر فکر می‌کنید در کدام بخش‌ها می‌توان با وجود کمبود اعتبارات، به شیوه‌ای جهادی عمل کرد تا خلأ اعتبارات کمتر حس شود و از سوی دیگر برنامه‌های کشور زمین نماند؟

در حوزه‌های نفت، گاز، پتروشیمی، صنعت، معدن، عمران، فرهنگی و اجتماعی اگر مدیریت جهادی باشد پیشرفت چشم‌گیری خواهیم داد.

برای تحقق مدیریت جهادی، به مدیران پاک‌دست، با تجربه و کم توقع نیاز داریم. تا زمانی‌که مدیران نگاه به بیرون و توافق‌نامه ژنو و برداشتن تحریم‌ها داشته باشند مدیریت جهادی اتفاق نخواهد افتاد

 

* برای تحقق مدیریت جهادی نیازمند چه مقوله‌هایی هستیم؟

برای تحقق مدیریت جهادی، به مدیران پاک‌دست، با تجربه و کم توقع نیاز داریم. تا زمانی‌که مدیران نگاه به بیرون و توافق‌نامه ژنو و برداشتن تحریم‌ها داشته باشند مدیریت جهادی اتفاق نخواهد افتاد، همان‌طور که مقام معظم رهبری فرمودند با نگاه به درون و اتکا به مردم و منابع کشور باشد.

 

* یکی از نقدهایی که در گذشته به لوایح بودجه وارد می‌شد، این بود که رقم‌های بودجه واقعی نیست، این مسئله چه پیامدهایی دارد؟

رقم‌های غیر واقعی بودجه باعث می‌شود تا هزینه‌ها افزایش یابد در صورتی که درآمدها محقق نمی‌شود.

 

* خب این سؤال همواره مطرح می‌شود که با وجود علم به این موضوع، چرا منابع بودجه غیر واقعی دیده می‌شود؟

به دلیل اینکه دولت‌ها درآمدها را غیر واقعی می‌بینند و هزینه‌ها را بر اساس درآمدها پیش‌بینی اما هزینه‌ها صد در صد انجام می‌شود ولی تمامی درآمدها محقق نمی‌شود و این روندی است که سال‌ها تکرار شده است.

 

* با روند کنونی ِ تنظیم بودجه، با چه مشکلاتی مواجه هستیم؟

با این روند هر سال با ۴۰ تا 50 هزار میلیارد تومان کسر بودجه مواجهیم.

 

* خب این موضوع روشنی است، چرا در طول این ۳۶ سال نظام بودجه‌ریزی کشور اصلاح نشده است؟

برای اینکه اراده‌ای برای حل این موضوع وجود ندارد، متأسفانه بودجه ما یک بودجه سنتی است که هر ساله همان روند تکرار می‌شود.

مادامی که مدیریت جهادی در جامعه اعمال نشود امیدی به بهبود روش بودجه‌ریزی نیست

 

* دلیل آن چیست؟

برای اینکه رئیس‌جمهور و دولت‌ها همواره به دنبال رأی هستند، بنابراین از تغییرات ساختاری خودداری می‌کنند.

 

* به نظر شما چگونه می‌توان این روند را اصلاح کند؟

مادامی که مدیریت جهادی در جامعه اعمال نشود امیدی به بهبود روش بودجه‌ریزی نیست.

 

* در ماه اخیر شاهد احیای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بودیم آیا احیای این سازمان کمکی به تدوین لایحه واقع‌بینانه بودجه می‌کند؟

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی تنها شکل کار است، بودجه واقعی زمانی محقق می‌شود که دولت با همکاری نمایندگان مجلس همکاری و هم‌اندیشی داشته باشد.

 

* تعامل کنونی دولت و مجلس در موضوع تدوین لایحه بودجه چگونه است؟

در حال حاضر ارتباط دولت و مجلس در تدوین لایحه بسیار ضعیف است و دولت در تدوین لایحه بودجه ۹۴ هیچ‌گونه مشورت و همفکری با مجلس نداشته است و کمیسیون تلفیق نیز با تغییرات اندک همان لایحه پیشنهادی دولت را تصویب می‌کند.

تعداد دیدگاه ها0