إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

وزیر اسبق بهداشت و درمان در گفت‌وگو با سبب:

1393/10/16

کمبود بودجه و اعتبار در مدیریت جهادی معنا ندارد

مهمان مسعود پزشکیان

وزیر اسبق بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

سبب: مدیریت جهادی نوع نگاهی است که به زعم بسیاری از مسئولان نمونه موفق آن در سال‌های پس از انقلاب و دوران دفاع مقدس، در کشور جاری بود و ماحصل آن را می‌توان در دستاوردهای آن دوره و مقایسه آن با شرایط دیگر، به وضوح مشاهده کرد. با توجه به شعار سال ۱۳۹۳ و توجه به مؤلفه مدیریت جهادی در نام‌گذاری سال، واکاوی تحقق این رویکرد در حوزه‌های مختلف اداره کشور، ضروری به نظر می‌رسد. حوزه سلامت نیز به اعتقاد عده‌ای، دچار تحولاتی قابل توجه شده است، با این حال وزیر اسبق بهداشت و درمان کشورمان، نگاه متفاوتی به این مسئله دارد. مسعود پزشکیان که زمانی وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی بود، حالا در کرسی‌های سبز بهارستان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی است و از ضرورت‌های مدیریت جهادی در شرایط امروز صحبت می‌کند. پزشکیان با همان لحن مخصوص به خودش که صراحت زیادی از آن می‌بارد، در گفت‌وگو با «سبب» از نمونه موفق مدیریت جهادی در سال‌های نخست انقلاب می‌گوید و معتقد است اگر بتوانیم آن نگاه‌های جهادی را در جامعه ایجاد کنیم می‌توانیم مملکت را به قدرت برسانیم و با استقلال آن را پیش ببریم.

 

یکی از مؤلفه‌های نام‌گذاری امسال، بحث مدیریت جهادی است، فکر می‌کنید چنین نگاهی در شرایط فعلی کشور چه ضرورتی دارد؟

ابتدا باید تعریفی از مدیریت جهادی ارائه شود و بعد بگوییم آیا می‌خواهیم جهادی مدیریت کنیم یا خیر، وگرنه اینکه بگوییم جهادی مدیریت می‌کنیم ولی همان راه خودمان را برویم، حرف تکراری است.

 

تعریف شما از این مدیریت جهادی چیست؟ چه نوع مدیریتی را در مدیریت جهادی می‌دانید؟

جهاد در اوایل شکل‌گیری انقلاب اسلامی که نیت جهاد در بین مردم و مسئولان وجود داشت کمک شایانی به پیشرفت کشور در آن دوره کرد به طوری که بسیاری از افراد در آن دوره شبانه‌روز کار می‌کردند و تمام وجودشان را برای پیشرفت و آبادانی انقلاب و نظام وقف کرده بودند.

 

اگر بتوانیم آن نگاه‌های جهادی را در جامعه ایجاد کنیم می‌توانیم مملکت را به قدرت برسانیم و با استقلال آن را پیش ببریم

افراد در آن دوره چه ویژگی‌هایی داشتند که این رویکرد در فعالیت‌هایشان جاری بود؟

در دهه ۶۰ مردم در طول روز به جای آنکه وقتشان را با مسائل کم‌اهمیت سپری کنند همت و تلاش خود را صرف کارهای مهم و ضرورت‌دار کشور می‌کردند و حتی زمانی که فرصتی به دست می‌آوردند، از زمان به‌وجود آمده استفاده می‌کردند و کار دیگری را انجام می‌دادند. در آن دوره هیچ فرد بیکار و منفعل پیدا نمی‌شد و به معنای واقعی همه جهادی کار می‌کردند و البته کارِ جهادی می‌کردند.

 

آیا چنین روحیه‌ای در حال حاضر وجود ندارد؟

در حال حاضر کیفیت ساعات کاری در ادارات و وزارتخانه‌ها، مطلوب نیست، امروزه اگر مدیران و کارمندان بخواهند خیلی کار مفید انجام بدهند بیش از ۲ ساعت در طول روز نخواهد بود، در صورتی که در ابتدای انقلاب نه تنها تمامی افراد در ساعات اداری کاملاً مشغول و درگیر کار بودند بلکه صبح‌ها زودتر از ساعت مقرر به کار می‌رفتند و شب‌ها بازمی‌گشتند.

 

شاید بهتر باشد این سؤال را مطرح کنیم که در اوایل انقلاب چه انگیزه و پتانسیلی وجود داشت که اکنون شاهد آن نیستیم؟

 در ابتدای انقلاب یک باوری در بین مردم برای ساختن کشور وجود داشت که بر اساس آن باور و اعتقاد همه و با تمام وجود کار می‌کردند و در ازای آن انتظار اضافه‌حقوق و کارانه نداشتند.

 

در حال حاضر دوباره بحث مدیریت جهادی در سطوح مختلف مسئولان مطرح شده است، نظرتان در این مورد چیست، بازگشت به آن روحیه جهادی چه تأثیر می‌تواند در اداره کشور داشته باشد؟

اینکه امروز صحبت از جهاد و کار جهادی کنیم خیلی‌ها با این مفهوم بیگانه هستند، خیلی از افرادی که نشسته‌اند و از کار جهادی می‌گویند تنها حرف می‌زنند و هیچ جا الگویی همچون آنچه در اوایل انقلاب و دوران مقدس وجود داشت، نمی‌بینیم. اگر بتوانیم آن نگاه‌های جهادی را در جامعه ایجاد کنیم می‌توانیم مملکت را به قدرت برسانیم و با استقلال آن را پیش ببریم.

 

شما خودتان زمانی وزیر بهداشت بودید و به نوع مدیریت در این وزارتخانه آشنا هستید، مدتی است طرح تحول سلامت در کشور آغاز شده، فکر می‌کنید آیا در حال حاضر عزم جهادی در بین مدیران حوزه بهداشت و درمان وجود دارد؟

 متأسفانه در حال حاضر در حوزه بهداشت و درمان دعواها بر سر پول است، یعنی صحبت‌ها در بیمارستان‌ها بر این موضوع است که چه کسی پول بیشتری گرفته و چرا ما نگرفتیم، صحبت‌ها درباره این موضوع نیست که ما پول را کنار بگذاریم، در صورتی که با همین پول‌های کلانی که گرفته می‌شود بازهم برخی پزشکان ناراضی هستند و آن‌طور که باید کار را انجام نمی‌دهند.

ببینید کسانی‌که ادعا می‌کنند که می‌خواهند جهادی عمل کنند باید ابتدا خودشان جهادی باشند و گرنه نمی‌شود با حرف و شعار، کار جهادی را ایجاد کرد

 

برای احیای روحیه جهادی در مدیران و پزشکان چه کاری باید انجام داد؟

 برای این کار ابتدا باید مدیران ارشد حوزه بهداشت و درمان افراد جهادی باشند تا بتوانند این روحیه را به بدنه وزارتخانه نیز تزریق کنند، زیرا که مدیریت جهادی موضوعی اعتقادی است نه دستوری.

 

منظورتان چیست؟ یعنی این مسئله به صورت دستور از مدیران ارشد محقق نمی‌شود؟

ببینید کسانی‌که ادعا می‌کنند که می‌خواهند جهادی عمل کنند باید ابتدا خودشان جهادی باشند و گرنه نمی‌شود با حرف و شعار، کار جهادی را ایجاد کرد.

 

آیا در حوزه بهداشت و درمان، تجربه‌ای از جنس کار جهادی داشته‌ایم؟

زمانی‌که ما به عنوان رئیس دانشگاه فعالیت می‌کردیم در عرض شش ماه توانستیم بدون هیچ‌گونه اعتبار ۶۰۰ خانه بهداشت در کشور بسازیم و این امکان‌پذیر نبود مگر با آموزه‌هایی که از جهاد و جبهه در ذهنمان مانده بود. جوانانی که دانشجوی دکترا بودند با همکاری اهالی روستاها، اقدام به احداث خانه بهداشت می‌کردند و این‌گونه بود که در طول ۶ ماه توانستیم ۶۰۰ خانه بهداشت بسازیم اما پس از آن دوره در طول ۲۰ سال با وجود بودجه و اعتبار نتوانستیم بیشتر از ۲۰۰ خانه بهداشت در کشور بسازیم.

اگر کار جهادی باشد کمبود بودجه و اعتبار معنا ندارد در کار جهادی، قدرت و حضور انسانی خودش نقش بودجه و اعتبار را بازی می‌کند؛ «علم»، «وحدت و مشارکت» و «ایمان و باور» سه عنصری است که با اتکا به آن‌ها می‌توان کوه‌ها را جابه‌جا کرد

 

به هر حال یکی از مباحثی که همواره از سوی مسئولان و مدیران در سطوح مختلف مطرح می‌شود، کمبود اعتبارات لازم برای اجرای برنامه‌های مورد نظرشان است، در حال حاضر این مسئله چقدر در مشکلات موجود تأثیرگذار بوده است؟

اگر کار جهادی باشد کمبود بودجه و اعتبار معنا ندارد در کار جهادی، قدرت و حضور انسانی خودش نقش بودجه و اعتبار را بازی می‌کند؛ «علم»، «وحدت و مشارکت» و «ایمان و باور» سه عنصری است که با اتکا به آن‌ها می‌توان کوه‌ها را جابه‌جا کرد.

 

با توجه به شرایط موجود، برنامه و چشم‌انداز آینده سلامت کشور را چطور ارزیابی می‌کنید؟

با روندی که پیش می‌رویم روزبه‌روز ممکن مشکلات ما را بیشتر به فشار بیندازد مگر آنکه روش و منشمان را اصلاح کنیم و درست حرکت کنیم که اگر این اتفاق نیفتد مسیری که طی می‌کنیم نمی‌تواند ما را به جایی برساند.

 

اگر به رهنمودها و فرمایش‌های رهبری در تمامی زمینه بخصوص در حوزه مدیریت جهادی عمل کنیم، به پیشرفت و نقطه مطلوب خواهیم رسید

و راه برون‌رفت از این مسیر چیست؟ چه می‌توان کرد تا در مسیر درست قرار گرفت؟

اگر به رهنمودها و فرمایش‌های رهبری در تمامی زمینه بخصوص در حوزه مدیریت جهادی عمل کنیم، به پیشرفت و نقطه مطلوب خواهیم رسید اما مسئولان ما هم، ‌صحبت‌های رهبری را تکرار می‌کنند و خودشان را جای رهبر می‌گذارند و مانند ایشان حرف می‌زنند در صورتی که رهبری خط‌مشی را تعیین می‌کنند و مسئولان باید این سیاست‌ها را عملی کنند.

 

 

تعداد دیدگاه ها0