إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

معاون پارلمانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با سبب

1393/9/29

مدیریت جهادی در حوزه فرهنگ نیازمند بسیج مردمی است

مهمان حسین نوش‌آبادی

معاون حقوقی، امور مجلس و استان‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

سبب: فرهنگ از جمله حوزه‌هایی است که گستردگی و فراگیری‌اش وظیفه مسئولان کشور را برای توجه و اهتمام به آن سنگین‌تر می‌کند. با این حال امسال که به نام اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی نام‌گذاری شده است، نگاه ویژه‌ای را از سوی مسئولین به مقوله فرهنگ می‌طلبد. اگر چه نهادها و دستگاه‌های زیادی در کشور متولی امر فرهنگ هستند اما دولت به عنوان قوه مجریه، متولی اصلی اجرای سیاست‌ها و قوانین حاکم بر کشور است. از این جهت عرصه فرهنگ نیز از این قاعده مستثنا نیست و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی اصلی اجرای سیاست‌های فرهنگی محسوب می‌شود. برای پیگیری اقدامات دولت یازدهم در عرصه فرهنگ و جایگاه مدیریت جهادی در مدیریت فرهنگی قوه مجریه، با حسین نوش‌آبادی معاون حقوقی، امور مجلس و استان‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت‌وگویی داشتیم. نوش‌آبادی در این گفت‌وگو یکی از راهکارهای تحقق شعار امسال در حوزه فرهنگ را بسیج مردم در این حوزه عنوان کرد و گفت مشارکت مردمی می‌تواند آن گستردگی و آن اهتمامی را که مدنظر است عملی کند و برای این کار باید برای مردم سهمی در این حوزه در نظر گرفت، زیرا مشارکت بدون در نظر گرفتن سهم ممکن نیست. مشروح گفت‌وگوی «سبب» با معاون وزیر فرهنگ دولت یازدهم را در ادامه بخوانید:

 

امسال به نام اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی نام‌گذاری شده است، فکر می‌کنید برای اعتلای فرهنگ کشور چه می‌توان کرد؟

به نظر من، در نظر گرفتن سهمی برای مردم در حوزهٔ فرهنگ، راهکار مناسبی برای جذب مشارکت آن‌ها در اعتلای فرهنگ کشور است.

 

جهت‌گیری دولت در این زمینه با توجه به شعار سال چه بوده است؟

اینکه مقام معظم رهبری سال ۹۳ را سال اقتصاد و فرهنگ نام‌گذاری کرده است، به دلیل اهمیتِ شکوفایی بیش از پیش این دو حوزه در این برههٔ زمانی است. بحث در باب حوزهٔ اقتصاد بهتر است به مسئولان این حوزه محول شود؛ و اما در حوزه فرهنگ، اگرچه رهبری امسال را به نام فرهنگ نام‌گذاری کرده‌اند، اما این به این معنا نیست که همهٔ کارها باید در این سال به سرانجام برسد.

 

قطعاً این مباحث به یک سال خاص محدود نمی‌شود، بنابراین فکر می‌کنید این نام‌گذاری‌ها چه برنامه‌ای را پیش روی مسئولان قرار می‌دهد؟

در نظر گرفتن سهمی برای مردم در حوزهٔ فرهنگ، راهکار مناسبی برای جذب مشارکت آن‌ها در اعتلای فرهنگ کشور است

نگاه رهبری نسبت به نیازمندی‌ها، ظرفیت‌ها و اقتضائات کشور توسط این نام‌گذاری‌ها که اقداماتی سمبلیک و جهت‌دهنده هستند، روشن می‌شود و مسئولان بر اساس این شعارها مسیر حرکتی خود را مشخص می‌کنند. بر اساس رهنمون‌هایی مقام معظم رهبری در ذیل نام‌گذاری اقتصاد و فرهنگ، برای رسیدن به شکوفایی اقتصادی و اعتلای فرهنگی ما نیاز به عزم ملی و مدیریت جهادی داریم.

 

شما معتقدید که این نام‌گذاری‌ها بیشتر روشن‌کننده مسیر حرکت مسئولان برای رسیدن به اهداف مورد نظر نظام است، سؤالی که مطرح می‌شود این است که چگونه می‌توان این جهت‌گیری‌ها را در مقام اجرا به کار برد؟

در گام اول کاری که می‌توان در راستای عملی کردن این فرمایشات انجام داد، بسیج مردم در این حوزه‌هاست. مشارکت مردمی می‌تواند آن گستردگی و آن اهتمامی که مدنظر است را عملی کند؛ و برای این کار باید برای مردم سهمی در این حوزه در نظر گرفت، زیرا مشارکت بدون در نظر گرفتن سهم ممکن نیست.

 

راهکار این مسئله چیست؟

دولت بر اساس نص صریح قانون اساسی موظف است که امکانات اقتصادی، فرهنگی و عمرانی را به همهٔ نقاط کشور توسعه دهد. در دولت، سهم هر استان از توسعهٔ فرهنگی تعیین شده است و سعی شده که این حق به آن منطقه داده شود

در نتیجه این سهم خواهی برای مردم، باید سیاست‌هایی که امکان واگذاری آن به مردم وجود دارد، دنبال شود. در حوزه فرهنگ باید اموری دنبال شود که اجرای آن‌ها در دولت انحصاری نباشد و امکان مشارکت مردم در آن‌ها وجود داشته باشد. دولت نیز باید تلاش‌هایش را در سپردن امور به NGO ها، نهادها و مؤسسات مردمی و فرهنگی همچنان ادامه دهد.

 

علاوه بر افزایش مشارکت مردمی در جهت تحقق و اجرایی کردن جهت‌گیری‌های کلی، چه اقدامات دیگری باید انجام داد؟

گام دوم، توسعهٔ عدالت فرهنگی است. دولت بر اساس نص صریح قانون اساسی موظف است که امکانات اقتصادی، فرهنگی و عمرانی را به همهٔ نقاط کشور توسعه دهد. در دولت، سهم هر استان از توسعهٔ فرهنگی تعیین شده است و سعی شده که این حق به آن منطقه داده شود. برای مثال در بحث توسعهٔ عدالت فرهنگی، می‌توان به برگزاری‌ِ نمایشگاه کتاب اخیر اشاره کرد. در گذشته این نمایشگاه تنها در تهران منحصر بود، اما حالا همهٔ استان‌ها به برگزاری نمایشگاه سالیانه تشویق شده‌اند.

 

ببینید در بخش فعالیت‌های فرهنگی، شاید یکی از مباحثی که مورد توجه فعالان این حوزه باشد، بحث اقتصادی آن است، به طوری که شاهد بودیم بسیاری از فعالیت‌های هنری و فرهنگی به دلیل مشکلات مالی یا تعطیل می‌شود و یا به شکل فعالیتی مقطعی و کوتاه مدت وجود دارد، در این زمینه آیا دولت برنامه‌ای در دستور دارد؟

یکی از رویکردهایی که به دنبال آن هستیم، پویا کردن و تقویت بحث اقتصاد در امور فرهنگی است؛ یعنی فعالیت‌های فرهنگی چه برای خالقان اثر هنری و چه جامعه‌ای که این آثار را استفاده می‌کنند، باید بتواند تولید ثروت کند. ما از طریق تقویت رایزنی‌های فرهنگی و تبادل هیئت‌های فرهنگی با دیگر کشورها و همچنین برقراری ارتباط از راه استان‌های مرزی با کشورهای همسایه در پی آن هستیم که صادرات محصولات فرهنگی و هنری‌مان را افزایش دهیم که این تمهیدات باعث توسعهٔ فرهنگ، رشد دیپلماسی فرهنگی و تقویت اقتصادِ فرهنگی در کشور خواهند شد.

 

البته این مسئله اقدام ارزنده و قابل تحسینی است، اما شاید تحقق آن نیازمند پیش‌درآمد دیگری باشد به نام نظام رسانه‌ای فعال و پویا در کشور که بتواند چرخه اطلاع‌رسانی و فرهنگ را در مسیر درست قرار دهد، آیا دولت در این زمینه هم اقدامی انجام داده است؟

توجه به زیرساخت‌ها و محتوی رسانه به عنوان ابزار قوی اطلاع‌رسانی و فرهنگی در کشور، دیگر کاری است که در دولت با جدیت دنبال می‌شود. هویت بخشی به رسانه، خارج کردن آن از انزوا و توجه به نقش رسانه در پیشبرد اقتصادِ فرهنگی، اموری هستند که دولت تلاش در محقق کردنشان دارد.

 

برای مثال چه تلاشی تا کنونی انجام شده است، می‌توانید چند مورد از این تلاش‌ها را مطرح کنید؟

برای نمونه می‌توان به برگزاری اجلاس وزرای اطلاع‌رسانی کشورهای اسلامی اشاره کرد که در آن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میزبان ۵۷ کشور اسلامی شرکت‌کننده در آن اجلاس بود. این اجلاس بازخورد بسیار ارزشمندی داشت و حتی مجلس شورای اسلامی نیز با جمع‌آوری امضای ۱۸۰ نفر از نمایندگان از آن حمایت کرد.

 

در دیگر حوزه‌های فرهنگی چطور؟ دولت چه اقداماتی را انجام داده است؟

از دیگر اقدامات انجام‌گرفته توسط دولت در بحث فرهنگ می‌توان به برگزاری نمایشگاه‌های فناوری اطلاعات اشاره کرد. همچنین فعالیت‌های انجام‌گرفته در خصوص سامان‌دهی و روشن‌سازی سیاست‌ها در حوزه بازی‌های یارانه‌ای از اقدامات خوبی است که در دولت یازدهم انجام گرفته است. در کنار این موضوعات بحث حمایت و صیانت از محصولات فرهنگی و هنری که به خود حوزه‌های تخصصی آن محصول واگذار شده است، از دیگر کارهای صورت گرفته در وزارتخانه است.

 

اگر بخواهید برخی از اقدامات دولت یازدهم را در عرصه فرهنگی مطرح کنید که با رویکرد مدیریت جهادی انجام شده باشد، به کدام موارد می‌توان اشاره کرد؟

به سرانجام رساندن اقدامات وزارت فرهنگ، بدون اهتمام فراوان و به وقوع پیوستن مدیریت جهادی، آن‌هم در همهٔ سطوح وزارتخانه ممکن نبود

تهیهٔ لایحهٔ جامع حق مالکیت آثار فرهنگی و هنری بالاخره در دولت یازدهم به سرانجام رسید، این لایحه باعث آرامش خاطر خالقان آثار در بحث جلوگیری از سرقت آثارشان است و همین امر می‌تواند ما را در اجرایی کردن قانون کپی‌رایت یاری کند و یا پیگیری تصویب آیین‌نامهٔ اجرایی قانون حق دسترسی آزاد به اطلاعات که کار مهمی در تأمین حقوق شهروندی و حرکت به سوی دولت الکترونیک است، در این دولت انجام گرفت. پیگیری و به سرانجام رساندن این امور، بدون اهتمام فراوان و به وقوع پیوستن مدیریت جهادی، آن‌هم در همهٔ سطوح وزارتخانه ممکن نبود.

 

تعداد دیدگاه ها0