إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا 84 الكهف

1393/10/14

مفاهیم و دیدگاه‌های نظری در موضوع فرهنگ و اقتصاد

عنوان کتاب : مفاهیم و دیدگاه‌های نظری در موضوع فرهنگ و اقتصاد
نویسنده : سيدحسين شرف‌الدين
تعداد صفحه : 184
ناشر : صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، مرکز پژوهش‌هاي اسلامي

سبب: کتاب «مفاهیم و دیدگاه‌های نظری در موضوع فرهنگ و اقتصاد» به قلم سید حسین شرف‌الدین منتشر شده است. نویسنده کتاب، هدف از نگارش آن را تحلیل و بررسی مفهومی و نظری شعار راهبردی سال با ارجاع به سایر فرمایشات رهبری، اسناد بالادستی نظام،‌ دیدگاه‌ها و یافته‌های علمی کارشناسان معرفی کرده است.

در واقع این کتاب به دنبال یافتن پاسخ این سؤالات است که شکوفایی ظرفیت‌های فرهنگی و بازخوانی و اصلاح فرهنگ موجود مستلزم چه نوع تمهیداتی است؟ و دیگر اینکه الزامات و موانع تحقق اقتصادی مقاومتی (به منزله یک فرایند چند لایه و صاحب مراتب) کدامند؟

نویسنده در فصول مختلف کتاب به بررسی چیستی،‌ ملزومات و موانع تحقق اقتصاد مقاومتی و همچنین مبانی و نرم‌افزارهای تحقق اقتصاد مقاومتی می‌پردازد. همچنین فرهنگ، جایگاه اجتماعی و زیرساختی آن در تحولات اقتصادی نیز در این کتاب بررسی شده است که با توجه به فصل تدوین قانون بودجه سال آینده، بازخوانی آن و نوع نگاه به اقتصاد مقاومتی می‌تواند بخشی از مسیرهای تحقق شعار سال و تداوم آن در سال آینده را ترسیم کند.

در مقدمه کتاب آمده است:‌

مقام معظم رهبری به عادت مألوف و سیره حسنه خویش در سنوات اخیر، سال ۱۳۹۳ را سال «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» نام نهاده است و در توضیح آن خطاب به ملت ایران فرمودند:

در نگاه به سال ۹۳ آنچه به نظر این حقیر مهم‌تر از همه است، دو مسئله است: یک مسئله همین مسئله اقتصاد و دیگری مسئله فرهنگ است. در هر دو عرصه و در هر دو زمینه توقعی که وجود دارد، تلاش مشترکی است میان مسئولان کشور و آحاد مردم. آنچه برای بنای زندگی و سازندگی آینده مورد انتظار است، بدون مشارکت مردم تحقق‌پذیر نیست؛ بنابراین، علاوه بر مدیریتی که مسئولان باید انجام بدهند، حضور مردم در هر دو عرصه لازم و ضروری است؛ هم عرصه اقتصاد، هم عرصه فرهنگ. بدون حضور مردم کار پیش نخواهد رفت و مقصود تحقق پیدا نخواهد کرد. مردم در گروه‌های گوناگون مردمی با اراده و عزم راسخ ملی می‌توانند نقش‌آفرینی کنند. مسئولان هم برای اینکه بتوانند کار را به درستی پیش ببرند، احتیاج به پشتیبانی مردم دارند. آن‌ها هم بایستی با توکل به خدای متعال و با استمداد از توفیقات و تأییدات الهی و کمک مردمی، مجاهدانه وارد میدان عمل بشوند؛ هم در زمینه اقتصاد و هم در زمینه فرهنگ. به گمان من آنچه در این سال جدید پیش رو داریم، عبارت است از اقتصادی که به کمک مسئولان و مردم شکوفایی پیدا کند و فرهنگی که با همّت مسئولان و مردم بتواند سمت و سوی حرکت بزرگ کشور ما و ملت ما را معین کند. لذا من شعار امسال را و نام امسال را این قرار دادم: «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی».

نویسنده کتاب تأکید می‌کند:‌ چنین به نظر می‌رسد در شعار سال، تحقق دست‌کم سطوحی از اقتصاد مقاومتی به منزله هدف و آرمان و تأکید بر مؤلفه کلیدی و زیرساختی فرهنگ و دو مؤلفه تابع؛ یعنی عزم ملی و مدیریت جهادی (به عنوان دو عنصر روانی، فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی) به عنوان عوامل زمینه‌ای و موجده این مهم و راهبردی اراده‌ها و انگیزه‌ها در خلق حماسه نیمه‌تمام اقتصادی (معوق ماندن شعار سال ۱۳۹۲) صورت پذیرفته است. سایر ملاحظات همچون نگاه آسیب‌شناختی به فرهنگ و تأکید مجدد بر موضوع تهاجم فرهنگی دشمن که مقام معظم رهبری در سخنرانی روز اول فروردین در حرم مطهر رضوی مطرح کرد، از یک سو در راستای بسترسازی فرهنگی برای خلق حماسه اقتصادی صورت پذیرفته است و از سوی دیگر، هشداری جدی به همه مسئولان و متولیان فرهنگی و آحاد مردم است که مبادا در کشاکش درگیری با مشکلات و معضلات اقتصادی و سیاسی، از توجه و اهتمام به رکن رکین و عنصر بنیادین و هویت‌بخش فرهنگ که چراغ راهنما و موتور محرک جامعه در مسیر رسیدن به اهداف متعالی است، غفلت کنند؛ بنیانی که تقریباً در همه سال‌های بعد از پیروزی انقلاب، به ویژه بعد از دوران دفاع مقدس، همواره و به شیوه‌های مختلف در کانون تهاجم آشکار و پنهان دشمن قرار داشته است. برداشت دیگر از شعار سال، با ارجاع به مجموع قراین مستفاد از مواضع رهبری در چند سال اخیر، نگاه استقلالی به فرهنگ و نیز نگاه استقلالی یا تبعی به اقتصاد مقاومتی در یک رابطه عرضی یا طولی است. عزم ملی و مدیریت جهادی نیز از جمله مقوّمات و ملزومات رسیدن به موفقیت در هر دو حوزه فرهنگ و اقتصاد است. مقام معظم رهبری در چند سال اخیر علاوه بر یادآوری‌های مکرر در خصوص تهاجم فرهنگی دشمن، به ضرورت بازسازی و اصلاح وضعیت فرهنگی کشور در قالب مهندسی فرهنگ، مهندسی فرهنگی، سبک‌های موجود زندگی و... اهتمام ویژه‌ای مبذول داشته و به ضعف‌ها و کاستی‌های فرهنگی و زمینه‌های داخلی تهاجم توجه داده و کارگزاران فرهنگی را به اقدامات مقتضی ترغیب کرده‌اند. ازاین‌رو، شکوفایی ظرفیت‌های فرهنگی و بازخوانی و اصلاح فرهنگ موجود، هم به صورت مستقل و هم به عنوان زمینه و بستر تحقق حماسه اقتصادی در گفتمان اخیر رهبری، جنبه کانونی داشته و دال مرکزی و محوری شمرده می‌شود.

 

تعداد دیدگاه ها0